Sản vật địa phương - tài nguyên quý của du lịch trải nghiệm
Là một trong số ít địa phương hội tụ đầy đủ địa hình miền núi, trung du, đồng bằng và ven biển, Thanh Hóa sở hữu nguồn tài nguyên sản vật phong phú, được hình thành từ sự cộng cư của 7 dân tộc anh em. Sự đa dạng ấy không chỉ tạo nên bản sắc văn hóa riêng mà còn mở ra nhiều dư địa để phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng.
Trong các đặc sản của xứ Thanh, nem chua được xem là sản phẩm có sức lan tỏa mạnh mẽ nhất. Từ món ăn dân dã trong bữa cơm thường ngày, nem chua đã trở thành biểu tượng của du lịch Thanh Hóa và là món quà quen thuộc mà nhiều du khách lựa chọn sau mỗi chuyến đi.
Tại các khu du lịch, khách sạn, khu nghỉ dưỡng hay cửa hàng đặc sản, những hộp nem được đóng gói đẹp mắt luôn xuất hiện ở vị trí nổi bật. Không chỉ hương vị, nguồn gốc và chất lượng sản phẩm cũng ngày càng được du khách quan tâm.
Chị Nguyễn Thị Nga, chủ cơ sở sản xuất thực phẩm Nguyễn Thị Nga (phường Sầm Sơn) cho biết: "Du khách không chỉ quan tâm đến hương vị mà còn chú trọng nguồn gốc xuất xứ. Vì vậy, việc sản phẩm được công nhận OCOP không chỉ giúp nâng cao uy tín mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quảng bá, giới thiệu đến du khách trong và ngoài tỉnh".
Không chỉ có nem chua, nhiều sản phẩm truyền thống của Thanh Hóa cũng đang từng bước trở thành một phần trong hành trình trải nghiệm của du khách. Tại Khu du lịch sinh thái thác Mây, sức hấp dẫn không chỉ đến từ vẻ đẹp của chín tầng thác trắng xóa giữa núi rừng mà còn từ những trải nghiệm văn hóa của đồng bào Mường. Du khách có thể tham gia dệt thổ cẩm, đan lát, giã gạo, thưởng thức cơm lam, rượu cần, gà đồi, ốc đá, mật ong rừng, măng rừng và nhiều sản vật đặc trưng khác.
Theo chị Bùi Thị Thao, hộ kinh doanh tại khu vực thác Mây, vào mùa cao điểm, lượng khách tìm mua các sản phẩm địa phương tăng rõ rệt. Sau khi thưởng thức các món ăn truyền thống, nhiều người còn mua đặc sản về làm quà cho người thân và bạn bè.
Du lịch phục hồi mạnh, dư địa cho mua sắm còn rất lớn
Sự phục hồi của ngành du lịch tạo động lực tích cực cho thị trường tiêu dùng. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 7 tháng qua đạt hơn 4,55 triệu tỷ đồng, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước; nếu loại trừ yếu tố giá vẫn tăng 7,5%, cho thấy sức mua của nền kinh tế tiếp tục được cải thiện. Trong đó, doanh thu bán lẻ hàng hóa khoảng 3,44 triệu tỷ đồng, tăng 12,7%; doanh thu lưu trú và ăn uống đạt 580.600 tỷ đồng, tăng 15,9%; doanh thu du lịch lữ hành đạt 59.300 tỷ đồng, tăng 16,3%.
Đáng chú ý, 7 tháng qua, Việt Nam đón khoảng 13,9 triệu lượt khách quốc tế, tăng 13,8% so với cùng kỳ. Nhiều địa phương ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu du lịch nổi bật như: Lâm Đồng, Khánh Hòa, TP Huế, Quảng Ninh, Lào Cai, TP Hà Nội, Đà Nẵng và TPHCM. Những con số cho thấy nhu cầu trải nghiệm, mua sắm và sử dụng các dịch vụ du lịch ngày càng gia tăng. Đây cũng là cơ hội để các địa phương khai thác sâu hơn giá trị của sản vật bản địa, biến chúng thành nguồn thu bền vững thay vì chỉ dừng ở việc bán hàng lưu niệm đơn thuần.
Dù sở hữu hệ thống làng nghề truyền thống phong phú, nền ẩm thực đa dạng cùng nhiều sản phẩm nông nghiệp và thủ công mỹ nghệ đặc sắc, thị trường mua sắm dành cho khách du lịch vẫn tồn tại không ít hạn chế. Theo nhiều doanh nghiệp, mẫu mã sản phẩm còn trùng lặp, thiết kế thiếu sáng tạo và chưa phản ánh được chiều sâu văn hóa địa phương. Không ít sản phẩm có chất lượng tốt nhưng chưa được đầu tư tương xứng về bao bì, câu chuyện thương hiệu hay trải nghiệm mua sắm.
Theo Chủ tịch Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội Trương Quốc Hùng, mua quà lưu niệm hay các sản phẩm đặc trưng là nhu cầu tự nhiên của mọi du khách. Tuy nhiên, điều quan trọng là mỗi địa phương phải xác định được bản sắc riêng, nghiên cứu đúng thị hiếu khách hàng và bán những sản phẩm mà du khách thực sự mong muốn. Nếu đến bất cứ địa phương nào du khách cũng bắt gặp những gian hàng giống nhau, những món quà na ná nhau thì rất khó tạo động lực chi tiêu nhiều hơn. Muốn phát triển du lịch mua sắm, mỗi địa phương cần đầu tư đồng bộ từ thiết kế, bao bì, câu chuyện thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng đến hệ thống phân phối.
Năm 2026, ngành du lịch Việt Nam đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế. Với đà tăng trưởng hiện nay, mục tiêu này hoàn toàn khả thi. Tuy nhiên, mục tiêu của ngành sẽ chỉ thực sự trọn vẹn khi tốc độ tăng trưởng về lượng khách song hành với mức chi tiêu của mỗi du khách. Muốn vậy, du lịch không chỉ cần nhiều điểm đến hấp dẫn mà còn phải xây dựng được hệ sinh thái mua sắm chuyên nghiệp, nơi mỗi sản vật địa phương trở thành một "đại sứ văn hóa", mỗi món quà là một câu chuyện và mỗi trải nghiệm mua sắm đều để lại những ký ức đẹp trong lòng du khách. Khi đó, những sản vật quê hương sẽ không chỉ là món quà mang về sau chuyến đi, mà còn trở thành động lực quan trọng góp phần nâng cao giá trị gia tăng của ngành du lịch và lan tỏa bản sắc Việt Nam đến bạn bè quốc tế.
Phương Anh
