Từ bám dân, sát địa bàn đến ứng dụng công nghệ, họ góp phần đưa những chủ trương, chính sách đến gần người dân hơn, đồng thời khơi dậy tinh thần đoàn kết, chung sức xây dựng quê hương.
Bám bản, sát dân
Tại thôn Đồng Quặng, xã Thống Nhất, TP Quảng Ninh, nơi gần 99% dân số là người Dao Thanh Phán, Bí thư Chi bộ Triệu Quý Cương, (SN 1997) đã có gần 4 năm gắn bó với công việc ở cơ sở. Thôn có 203 hộ, 736 nhân khẩu, địa bàn rộng, dân cư phân tán, đời sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm nghiệp. Nhận nhiệm vụ khi mới 25 tuổi, Cương không tránh khỏi những băn khoăn về kinh nghiệm của một cán bộ trẻ.
Thay vì chứng minh năng lực bằng lời nói, anh chọn cách đi nhiều hơn, gặp gỡ và lắng nghe người dân nhiều hơn. Cùng các đảng viên trong chi bộ, anh đến từng gia đình nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, từ đó lựa chọn cách vận động phù hợp. “Phải đi, phải gặp, phải nghe mới biết bà con nghĩ gì, cần gì. Có việc giải quyết được ngay, có việc cần sự kiên trì nhiều lần”, anh Cương chia sẻ.
Công trình cống hộp ngầm tràn Khe Rồng đang thi công là minh chứng cho cách làm ấy. Sau nhiều lần tuyên truyền, vận động, 5 hộ dân đã đồng thuận hiến gần 400m2 đất để phục vụ xây dựng công trình. Khi hoàn thành, công trình sẽ góp phần khắc phục tình trạng ngập úng, chia cắt giao thông vào mùa mưa.
Trong phát triển kinh tế, anh Cương kiên trì vận động người dân mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng làm trước, thấy hiệu quả rồi nhân rộng. Các mô hình nuôi dúi, cầy hương đã có khoảng 40 hộ tham gia. Nhiều tuyến đường được bê tông hóa; 100% hộ dân có nhà ở kiên cố và Đồng Quặng không còn hộ nghèo.
Nếu Triệu Quý Cương chọn cách “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để tạo sự đồng thuận thì tại khu Khe Sú, phường Yên Tử, TP Quảng Ninh, những cán bộ Đặng Văn Khởi (SN 1998) và Đặng Thị Hà Giang (SN 2002) lại phát huy lợi thế của thế hệ trẻ bằng cách đưa câu chuyện khu dân cư lên không gian mạng.
Khởi là Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng khu; Giang là Phó Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng Ban Công tác mặt trận. Cả hai đều nhận nhiệm vụ từ ngày 1/7.
Từ ý tưởng của hai cán bộ trẻ, fanpage Facebook và kênh TikTok “Gen Z làm cán bộ khu” được xây dựng, chia sẻ những câu chuyện đời thường ở khu dân cư. Chỉ sau một tháng, các video, hình ảnh đã thu hút hơn 160.000 lượt xem.
Nội dung được khai thác từ chính cuộc sống: Cán bộ hỗ trợ người dân, hoạt động cộng đồng, các mô hình phát triển kinh tế và những nét văn hóa truyền thống của đồng bào Dao Thanh Y dưới chân núi Yên Tử. “Chúng tôi mong muốn những nét văn hóa ấy được lan tỏa rộng hơn, để người dân thêm tự hào, cùng gìn giữ và giới thiệu với du khách”, anh Khởi chia sẻ.
Từ xuống bản, đồng hành cùng người dân đến đưa hoạt động khu dân cư lên mạng xã hội, những cán bộ trẻ đang cho thấy cách làm năng động, gần gũi, phù hợp yêu cầu mới.
Khi người trẻ “gánh việc làng”
Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định độ tuổi ứng cử Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố từ đủ 21 tuổi trở lên, đồng thời khuyến khích cán bộ có trình độ chuyên môn và kỹ năng chuyển đổi số. Đây là điều kiện để ngày càng nhiều người trẻ tham gia gánh vác công việc cộng đồng.
Tại thôn Phú Vinh, xã Sơn Cẩm Hà, TP Đà Nẵng, chị Nguyễn Thị Ly (SN 1996) tốt nghiệp Đại học Nông Lâm TPHCM, chuyên ngành công nghệ sinh học, nhận thông báo đảm nhiệm vị trí trưởng thôn 2 ngày trước lễ trao quyết định.
Sau sáp nhập, thôn Phú Vinh có diện tích hơn 1.170ha, với 589 hộ dân. Địa bàn rộng, nhiều xóm chị chưa am hiểu hết, trong khi kinh nghiệm thực tế còn hạn chế. “Khi nghe thông báo, mình bỡ ngỡ và hồi hộp lắm. Nhiều người nói chức trưởng thôn đối với phụ nữ là hơi nặng. Mình đã mất ngủ mấy đêm liền”, chị Ly chia sẻ.
Nhưng công việc nhanh chóng cuốn chị Ly vào nhịp sống mới. Từ sáng sớm, người dân tìm đến nhà nhờ hướng dẫn thủ tục hành chính. Có khi là việc tách điện từ hộ chính, có khi là những phản ánh cần trưởng thôn trực tiếp giải quyết. Những nội dung nắm rõ, chị hướng dẫn cụ thể; việc chưa rõ hoặc vượt thẩm quyền thì ghi nhận, báo cáo cấp trên để cùng tháo gỡ.
Chiếc điện thoại gần như trở thành “đường dây nóng” của nữ trưởng thôn. Các nhóm Zalo, Facebook của thôn được sử dụng để triển khai nhiệm vụ, tiếp nhận phản ánh và trao đổi với người dân. Những phần việc như rà soát các hộ bị ảnh hưởng bởi dự án lắp đặt đèn đường, thống kê hộ chăn nuôi để thông báo lịch tiêm phòng cho đàn gia súc… đều được chị chủ động cập nhật, xử lý.
Lợi thế của tuổi trẻ được chị phát huy trong công việc. Cùng với ứng dụng công nghệ, chị tích cực xuống từng hộ dân, tuyên truyền chủ trương, chính sách, vận động xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh, trật tự và phát triển kinh tế. Chị cũng tham gia hòa giải những mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng, cùng tổ hòa giải gặp gỡ các bên, lắng nghe và tìm tiếng nói chung. “Công việc nào cũng cần kinh nghiệm. Mình còn trẻ thì càng phải học hỏi nhiều hơn. Khi người dân tin tưởng, mình càng có trách nhiệm phải làm tốt”, chị Ly nói.
Kết nối các thế hệ, làm mới cách vận động
Tại thôn Tả Chải, xã Tân Tiến, tỉnh Tuyên Quang có 173 hộ dân, hơn 90% là đồng bào dân tộc Cờ Lao, anh Min Seo Núng (SN 1997) đang đảm nhiệm vai trò Trưởng thôn. Sau khi nhận nhiệm vụ, anh dành thời gian xuống từng hộ dân nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và cùng bà con trao đổi những vấn đề liên quan đời sống cộng đồng.
Ở một thôn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, sự khác biệt trong cách nghĩ giữa các thế hệ đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác vận động. Người lớn tuổi thường coi trọng phong tục, tập quán và những cách làm được duy trì từ lâu; trong khi lớp trẻ có xu hướng tiếp cận nhanh hơn với công nghệ và những phương thức mới.
Khi phát sinh ý kiến khác nhau, anh Núng không vội đưa ra quyết định mà tìm đến những người có uy tín, bậc cao niên để lắng nghe, hiểu rõ nguồn gốc vấn đề, đồng thời trao đổi với lớp trẻ để tìm hướng giải quyết phù hợp. “Thế hệ đi trước có cách ứng xử với cộng đồng, hiểu phong tục, tập quán của đồng bào hơn thế hệ trẻ chúng tôi. Tuy nhiên, thế hệ trẻ lại đưa những phương thức mới, nhất là công nghệ vào công việc hằng ngày”, anh Núng nói.
Tại thôn Minh Tân, xã Bắc Quang, nơi có 268 hộ, chủ yếu là đồng bào dân tộc Tày, Bí thư Chi đoàn Nguyễn Khánh Vân (SN 2000) cũng là một trong những cán bộ trẻ tích cực tham gia chuyển đổi số. “Là người trẻ, chúng tôi có điều kiện tiếp xúc với công nghệ hàng ngày nên việc sử dụng các nền tảng số khá thuận lợi. Tôi mong muốn cùng đoàn viên trong chi đoàn hỗ trợ bà con, nhất là những người lớn tuổi, làm quen với các tiện ích số. Khi người dân sử dụng công nghệ thành thạo hơn thì công việc cũng thuận lợi, nhanh chóng hơn”, Khánh Vân chia sẻ.
Từ những con đường bản làng đến các nhóm thông tin trực tuyến, từ những cuộc gặp gỡ bên hiên nhà đến các video trên mạng xã hội, những cán bộ trẻ đang góp phần làm mới phương thức hoạt động ở cơ sở. Khi sức trẻ được đặt trong trách nhiệm, được soi sáng bởi kinh nghiệm và được nuôi dưỡng bằng sự gần gũi với nhân dân, những người trẻ hoàn toàn có thể trở thành những “hạt nhân” góp phần xây dựng thôn, bản, khu dân cư ngày càng đoàn kết, văn minh và phát triển.
Châu Anh
