Thiếu hụt nhân lực ở hầu hết các tuyến
Theo TS Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt điều dưỡng cả về số lượng, cơ cấu và chất lượng chuyên môn so với yêu cầu thực tế và mặt bằng chung của khu vực cũng như thế giới. Việt Nam hiện có khoảng 140.000 đến 150.000 điều dưỡng, tương ứng 14 đến 15 điều dưỡng trên 10.000 dân. Tỷ lệ này đang thuộc nhóm thấp của ASEAN. Trong khi đó, con số này ở các nước trong khu vực và trên thế giới cao hơn rất nhiều: Thái Lan khoảng 20 - 25 điều dưỡng trên 10.000 dân; Malaysia khoảng 30 - 35; Singapore trên 70; các nước OECD trung bình từ 80 đến 120 điều dưỡng trên 10.000 dân.
Hệ thống y tế Việt Nam hiện mới chỉ đáp ứng khoảng 50% nhu cầu nhân lực điều dưỡng và con số thiếu hụt được dự báo có thể lên tới 40.000 đến 50.000 người vào năm 2030. Áp lực này đến từ nhiều yếu tố, trong đó nổi bật là tốc độ già hóa dân số nhanh, kéo theo nhu cầu chăm sóc dài hạn tại bệnh viện, viện dưỡng lão và dịch vụ tại nhà tăng mạnh.
Theo khảo sát gần đây của Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, trung bình một điều dưỡng tại khoa hồi sức tích cực phải chăm sóc 3 - 4 người bệnh trong cùng một ca trực. Trong khi đó, tại nhiều nước phát triển như Hoa Kỳ, Australia hay các nước châu Âu, tỷ lệ này thường là 1 điều dưỡng cho 1 - 2 người bệnh, tùy theo mức độ nặng. Tỷ lệ thấp hơn giúp điều dưỡng có đủ thời gian theo dõi sát diễn biến, chăm sóc toàn diện và phòng ngừa sự cố y khoa.
Thực tế, sự thiếu hụt điều dưỡng diễn ra ở hầu hết các tuyến, đặc biệt tại các bệnh viện tuyến cuối và khoa hồi sức tích cực - nơi người bệnh cần chăm sóc chuyên sâu liên tục.
Do thiếu nhân lực điều dưỡng, công tác chăm sóc cơ bản như hỗ trợ vệ sinh cá nhân, dinh dưỡng, xoay trở phòng loét… tại nhiều bệnh viện tuyến dưới vẫn phải nhờ đến người nhà bệnh nhân. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng chăm sóc người bệnh.
Cơ hội việc làm với thu nhập cao
Trong bối cảnh xã hội ngày càng chú trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống, ngành điều dưỡng là lĩnh vực không thể thiếu trong hệ thống y tế hiện đại. Không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc bệnh nhân, điều dưỡng còn đóng vai trò cầu nối giữa bác sĩ và người bệnh, góp phần quan trọng vào quá trình điều trị và phục hồi. Đây cũng là một trong số ít ngành nghề đòi hỏi sự tương tác trực tiếp, kỹ năng thực hành và sự thấu cảm - những yếu tố mà trí tuệ nhân tạo khó có thể thay thế. Vì vậy, điều dưỡng không chỉ là một ngành đang “khát” nhân lực mà còn mở ra cơ hội việc làm lớn, đi kèm với tiềm năng phát triển ổn định và lâu dài cho người học.
Đặc biệt, trong bối cảnh dân số già hóa và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, ngành điều dưỡng được đánh giá là một trong những ngành có nhu cầu nhân lực cao và ổn định. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể làm việc tại bệnh viện công lập, tư nhân, phòng khám quốc tế, trung tâm chăm sóc sức khỏe hoặc tham gia các chương trình đưa điều dưỡng viên đi làm việc ở nước ngoài
Mức lương ngành Điều dưỡng tại Việt Nam dao động tùy theo kinh nghiệm và môi trường làm việc. Sinh viên mới ra trường thường nhận khoảng 7 - 10 triệu đồng/tháng. Sau 2 - 5 năm kinh nghiệm, mức thu nhập có thể đạt 10 - 15 triệu đồng/tháng.Với các vị trí quản lý hoặc làm việc tại bệnh viện quốc tế, mức lương có thể 15 - 25 triệu đồng/tháng hoặc cao hơn.
Đặc biệt, nếu làm việc tại nước ngoài như tại Đức, Nhật… điều dưỡng viên có thể nhận mức lương 40 - 70 triệu đồng/tháng kèm theo nhiều chế độ đãi ngộ hấp dẫn.
Năm 2025, điểm chuẩn ngành Điều dưỡng tại các trường đại học có sự phân hóa khá rõ, dao động chủ yếu trong khoảng từ 17 đến 23 điểm theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT. Như vậy, so với các ngành thuộc y khoa nói chung, ngành Điều dưỡng có mức điểm chuẩn “mềm” hơn nhưng vẫn duy trì sức hút ổn định.
Bảo Châu
