Thiếu nhân sự chuyên môn ở các lĩnh vực trọng yếu
Tại tỉnh Tây Ninh, gần 6 tháng qua, 96 xã, phường của tỉnh đã từng bước vận hành ổn định, bảo đảm duy trì các hoạt động quản lý nhà nước nhưng vẫn đối mặt với một số khó khăn, nhất là thiếu nhân lực. Tại phường Tân Ninh, dù các sở, ngành đã hướng dẫn nghiệp vụ, hỗ trợ giải quyết nhiều khó khăn nhưng địa phương vẫn gặp vướng mắc về cơ chế hoạt động, tổ chức lực lượng chuyên trách trật tự xây dựng, văn minh đô thị. Tại phường Khánh Hậu và xã Dương Minh Châu, tình trạng thiếu và thừa biên chế diễn ra phổ biến. Chủ tịch UBND phường Khánh Hậu Nguyễn Quốc Cường cho biết, địa phương thiếu nhân lực công nghệ thông tin trong khi khối lượng công việc lớn. Phường kiến nghị tỉnh hướng dẫn xây dựng Đề án vị trí việc làm và xem xét tiếp nhận công chức từ đội ngũ không chuyên trách có năng lực nổi trội…
Ngoài ra, nhiều địa phương còn khó khăn do thiếu cán bộ thú y; thiếu kinh phí duy tu đường giao thông cấp huyện giao về xã; dữ liệu hộ tịch chưa được cập nhật đầy đủ sau sáp nhập; quy trình thuế còn trục trặc, gây khó khăn cho người dân khi thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Tại tỉnh Nghệ An, qua kiểm tra thực tế tại các xã, phường, 4 tổ công tác của UBND tỉnh Nghệ An đã phát hiện nhiều tồn tại như tình trạng thiếu công chức chuyên môn ở một số lĩnh vực trọng yếu (đất đai, xây dựng, y tế, giáo dục, công nghệ thông tin…) gây ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng thực thi nhiệm vụ. Công tác tiếp nhận và xử lý thủ tục hành chính trực tuyến mức độ cao vẫn đạt tỷ lệ thấp do hạ tầng chưa đồng bộ, lỗi kỹ thuật phần mềm và hạn chế về thiết bị. Nhiều địa phương phản ánh tình trạng thiếu cơ sở vật chất, phương tiện làm việc; chênh lệch về diện tích và chất lượng trụ sở sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Chung tình cảnh này, một số xã, phường ở TP Hải Phòng cũng thiếu cán bộ chuyên môn. Trong tổng số 43 cán bộ được giao, phường Thành Đông hiện còn thiếu 6 công chức ở các lĩnh vực quản lý đất đai, tài chính, quy hoạch đô thị. Xã Vĩnh Thuận sau hợp nhất được giao biên chế 38 cán bộ, công chức nhưng mới được bố trí 29 cán bộ, công chức, còn thiếu 9 cán bộ, công chức ở các lĩnh vực như đất đai, xây dựng, đầu tư, tài chính, quản lý ngân sách. Thành phố đã điều động, biệt phái 8 công chức cho chính quyền xã. Ông Đỗ Huy Chính, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hải Phòng cho biết, sau 3 đợt điều động, nhu cầu bổ sung công chức chuyên môn về quản lý đất đai, tài chính, ngân sách, quy hoạch vẫn cần được quan tâm.
Tương tự, sau khi sắp xếp các đơn vị hành chính, bất cập lớn nhất phát sinh ở Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk là việc sắp xếp, bố trí nhân sự cấp xã. Nhiều xã, phường thừa cán bộ, công chức, viên chức so với khung quy định nhưng lại thiếu nhân lực làm chuyên môn nghiệp vụ ở các lĩnh vực quan trọng như kinh tế hạ tầng, đất đai, chuyển đổi số… Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ở một số nơi còn hạn chế. Một số địa phương khi xây dựng Đề án sắp xếp vẫn chưa chú trọng đến việc phân bổ hài hòa đội ngũ giữa các xã, phường, khiến quá trình điều động, bố trí nhân sự phải thực hiện trong tinh thần “vừa làm, vừa điều chỉnh”, chưa có nhiều thời gian để rà soát toàn diện…
Chuyển động tích cực từ cơ sở
Tuy còn một số khó khăn nhưng các địa phương cũng đã nỗ lực, sáng tạo và vận dụng các mô hình linh hoạt để đạt hiệu quả cao. Sau gần 5 tháng vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại tỉnh Đồng Nai đã dần hoạt động ổn định, cơ bản đáp ứng các mục tiêu đề ra. Những khó khăn, vướng mắc đang tiếp tục được tháo gỡ, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Thời gian qua, mô hình “Chính quyền thân thiện” được triển khai trên địa bàn tỉnh đã mang lại những chuyển biến rõ rệt, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và củng cố niềm tin của người dân đối với bộ máy hành chính. Phường Bình Phước là địa phương tiêu biểu trong thực hiện mô hình "Chính quyền thân thiện" hiệu quả, tạo sự hài lòng, đồng thuận trong nhân dân. Tinh thần “Chính quyền thân thiện” được thể hiện rõ nét ngay tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường.
Để đưa mô hình đi vào chiều sâu, phường Bình Phước triển khai xây dựng bộ nguyên tắc cốt lõi “4 xin, 4 luôn và 5 không” nhằm kiến tạo hình ảnh chính quyền chuyên nghiệp, minh bạch và phục vụ hiệu quả. Trong đó: “4 xin” (Xin chào, xin lỗi, xin cảm ơn, xin phép); “4 luôn” (Luôn mỉm cười, luôn lắng nghe, luôn giúp đỡ, luôn hướng dẫn); “5 không” (Không cửa quyền, không tham nhũng, không hách dịch, không gây phiền hà, không chậm trễ) thể hiện cam kết xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo, góp phần thúc đẩy cải cách hành chính trên địa bàn tỉnh Đồng Nai ngày càng thực chất và bền vững.
Tương tự, với mục tiêu cao nhất là chính quyền “gần dân hơn, sát dân hơn”, Thủ đô Hà Nội luôn ghi nhận những khó khăn vướng mắc trong thực tiễn của các xã, phường để tháo gỡ bài bản, đồng bộ. Để mô hình vận hành hiệu quả, Thành phố nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở - nơi “cầm tay chỉ việc”, giải quyết trực tiếp các nhu cầu dân sinh của người dân. Cán bộ xã/phường không còn đơn thuần là người “truyền đạt chủ trương” mà phải là những người có tư duy đổi mới, thành thạo nghiệp vụ, gần dân, hiểu dân và hành động vì dân. Bí thư Thành ủy cũng yêu cầu phải chấm dứt tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Các nội dung công việc phải được thực hiện một cách quyết liệt, minh bạch, rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ trách nhiệm.
Chỉ trong thời gian ngắn, Thành phố đã hoàn thành việc thành lập, kiện toàn tổ chức bộ máy ở 126 xã, phường mới và tổ chức thành công đại hội nhiệm kỳ 2025 - 2030. Hơn 5.200 cán bộ, công chức, viên chức được điều động; gần 9.700 biên chế được sắp xếp lại, đảm bảo sự thông suốt của bộ máy và không để gián đoạn công việc.
Có thể thấy, những khó khăn trước mắt khó tránh khỏi trong bước đầu vận hành nhưng sẽ sớm được khắc phục. Nhìn chung, 5 tháng sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào thực tiễn, từ miền núi cao đến đồng bằng, từ đô thị lớn đến vùng hải đảo đã hiện lên những gam màu mới: Thủ tục hành chính nhanh gọn, người dân hài lòng, cán bộ cơ sở nỗ lực thích ứng.
Những chuyển động tích cực, hiệu quả đó từ cơ sở đã minh chứng rõ nét cho tinh thần đổi mới. Chính quyền cơ sở ngày càng gần dân, sát dân, chủ động hơn và quyết liệt hơn, hướng tới phát triển bền vững.
Thanh Nhung
