Thủ tục hành chính (TTHC) giải quyết ngay tại cơ sở
Sau khi thực hiện CQĐP 2 cấp, cấp xã “gánh” nhiều trọng trách, áp lực. Thực hiện chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền, các địa phương trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã rà soát lại toàn bộ chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận chuyên môn, trong đó đảm bảo “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền”. Sau khi được phân cấp, phân quyền, năng lực quản lý, điều hành được nâng cao rõ rệt. Các lĩnh vực như: Quản lý đô thị, trật tự xây dựng, môi trường, hộ tịch, an sinh xã hội... nay đều được cấp xã, phường chủ động giải quyết tại chỗ.
Sau gần 1 tháng làm thủ tục, chị Nguyễn Thu Hà (xã Cẩm Hưng, Hà Tĩnh) đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu. Chị Hà cho biết, trước đây, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân sẽ do cấp huyện thực hiện. Nhưng từ ngày 1/7/2025, chính quyền cấp xã được cấp "sổ đỏ", giúp rút ngắn thời gian và chi phí cho người dân. Nhờ vậy, người dân không cần đi lại nhiều như trước.
Phường Thành Sen (Hà Tĩnh) có dân số hơn 91.000 người. Vì vậy, nhu cầu về cấp phép xây dựng, đăng ký kinh doanh của người dân rất lớn. Với việc được phân cấp, phân quyền, Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường đã giải quyết các thủ tục nhanh chóng, giúp rút ngắn thời gian chờ đợi của người dân. “Hiện, rất nhiều TTHC do cấp phường đảm nhiệm nên thuận tiện hơn cho người dân. Cùng với đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số giúp thời gian giải quyết hồ sơ nhanh hơn, người dân không phải mất thời gian đi lại nhiều lần như trước. Cán bộ phường rất nhiệt tình hướng dẫn người dân”, anh Đoàn Minh Hưng (phường Thành Sen, Hà Tĩnh) chia sẻ.
Bà Trần Thị Thủy Nga, Phó Chủ tịch UBND phường Thành Sen cho biết, thực hiện các văn bản chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh Hà Tĩnh về phân cấp, phân quyền, phường xác định, việc tăng cường trách nhiệm, chủ động cho cấp phường là yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực quản lý nhà nước, phục vụ nhân dân tốt hơn. Phường thực hiện khoán nhiệm vụ gắn với trách nhiệm cá nhân và kết quả phục vụ người dân, thay vì chỉ làm theo quy trình cứng. Địa phương đổi mới mô hình quản trị và ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu mở trong điều hành, hướng tới phường Thành Sen thông minh, hiện đại, gần dân và vì dân. Cùng với đó, thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính, đảm bảo mỗi công chức làm được nhiều việc và chịu trách nhiệm đến cùng.
Phân quyền gắn số hóa, Hà Nội tăng tốc xây dựng chính quyền số từ cơ sở
Thời gian qua, Hà Nội tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền cơ sở theo chỉ đạo quyết liệt từ Bí thư Thành ủy và UBND TP Hà Nội. Tinh thần cốt lõi: "Địa phương quyết - địa phương làm - địa phương chịu trách nhiệm" không chỉ là khẩu hiệu mà đã trở thành kim chỉ nam, hướng tới xây dựng một bộ máy hành chính linh hoạt, minh bạch và trách nhiệm cao, đồng thời hòa nhịp với yêu cầu quản trị hiện đại trong kỷ nguyên số.
Trước đây, nhiều quyết định tại phường, xã phải chờ ý kiến cấp trên, dẫn đến ùn tắc, chậm trễ, phiền hà cho người dân và doanh nghiệp. Nay, với cơ chế phân quyền triệt để, UBND phường, xã được trao thẩm quyền ra quyết định trực tiếp, đồng thời chịu toàn bộ trách nhiệm về kết quả. Đồng chí Bùi Duy Cường, Bí thư Đảng ủy xã Sóc Sơn đề nghị tinh thần phân cấp, ủy quyền cần triệt để. Đã phân cấp cho các địa phương rồi thì việc thẩm định, phân duyệt, quy hoạch… không phải lấy ý kiến các sở, ngành thành phố nữa để giảm thủ tục, thời gian, đồng thời cũng tăng tinh thần trách nhiệm cho địa phương.
Hiện cấp chính quyền cơ sở tiên phong phân quyền số hóa, nơi hồ sơ hành chính được xử lý ngay tại cơ sở, đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cho phép công dân theo dõi tiến trình qua ứng dụng VNeID hay iHaNoi. Chị Hoàng Thị Dung (phường Phúc Lợi, Hà Nội) chia sẻ: "Nhờ chuyển đổi số nên với rất nhiều thủ tục hành chính, tôi chỉ ngồi ở nhà thao tác trên điện thoại. Nếu lấy kết quả, tôi chỉ đến phường để nhận thay vì phải lên quận như trước. Các thủ tục nhanh, minh bạch, không còn phải đi lại nhiều lần như trước". Điều này không chỉ giảm gánh nặng hành chính mà còn thúc đẩy sự hài lòng của người dân, góp phần xây dựng chính quyền phục vụ thực chất.
Những kết quả bước đầu tại các địa bàn cụ thể là minh chứng sống động cho sức mạnh của mô hình này. Tại các phường của Hà Nội hiện tập trung đẩy mạnh số hóa dữ liệu, cải cách thủ tục hành chính, giảm thời gian tiếp nhận, trả kết quả cho người dân. Với người dân hiện cũng có nhiều kênh để dễ dàng tra cứu tiến độ như trên VNeID, iHaNoi và nhận thông báo điện tử ngay khi hoàn tất.
Sự thay đổi này dựa trên việc tăng cường sử dụng dữ liệu dân cư trực tiếp dưới sự giám sát, không những hồ sơ, TTHC được xử lý, giải quyết nhanh chóng mà còn tăng tính giám sát, minh bạch, nhận được đánh giá tích cực từ người dân và doanh nghiệp. Những thành tựu này không chỉ dừng ở Hà Nội mà còn lan tỏa ở nhiều địa phương khác, góp phần vào mục tiêu quốc gia, nơi chuyển đổi số trở thành động lực đột phá, giải phóng sức sáng tạo và thúc đẩy phát triển bền vững.
Với phương châm "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm", các địa phương đang đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền cấp xã, phường, tạo ra những bước đột phá trong việc khơi thông nguồn lực và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước tại cơ sở. Đây chính là nền tảng cốt yếu để địa phương xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo cho mọi giá trị phát triển.
KHÁNH VÂN
