“Tinh chỉnh” bộ máy để vận hành hiệu quả hơn

Từ tinh gọn bộ máy đến nâng cao chất lượng vận hành

Mới đây, Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV yêu cầu tiếp tục “tinh chỉnh” tổ chức bên trong, đồng thời chuyển trọng tâm sang chất lượng vận hành, năng lực quản trị và hiệu quả phục vụ nhân dân.

Bộ Chính trị đã ban hành Kế hoạch số    06-KH/TW với 72 nhóm nhiệm vụ, xác định rõ cơ quan chủ trì, thời gian và lộ trình thực hiện. Bộ máy đã được sắp xếp, tinh gọn hơn thì yêu cầu đặt ra là phải vận hành tốt hơn nữa, quyền được giao đến đâu thì năng lực và trách nhiệm phải theo đến đó.

Tinh thần “Trung ương kiến tạo, tỉnh điều phối, xã thực thi” cần được cụ thể hóa trong từng nhiệm vụ. Cấp nào được giao việc thì cấp đó phải có đủ thẩm quyền, cán bộ và nguồn lực để thực hiện. Giao quyền mà không giao đủ nguồn lực, không xác định rõ trách nhiệm dễ dẫn đến chậm việc, đùn đẩy, nhất là ở cơ sở.

Với tinh thần đó, tại Kỳ họp thứ sáu (kỳ họp chuyên đề), HĐND TP Hà Nội khóa XVII (diễn ra ngày 10/8) đã quyết nghị nhiều nội dung quan trọng liên quan đến kiện toàn tổ chức bộ máy. Theo đó, HĐND TP Hà Nội đã thông qua phương án sáp nhập Sở Quy hoạch - Kiến trúc vào Sở Xây dựng, để thành lập Sở Xây dựng. Sở Du lịch được sáp nhập vào Sở Văn hóa và Thể thao để thành lập Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Đồng thời, thành lập Sở Ngoại vụ Hà Nội trên cơ sở tiếp nhận chức năng từ Văn phòng UBND thành phố và tổ chức lại cơ quan này.

Việc sáp nhập Sở Quy hoạch, Kiến trúc vào Sở Xây dựng của TP Hà Nội là sự điều chỉnh có ý nghĩa quan trọng bởi quy hoạch, kiến trúc, xây dựng và phát triển đô thị vốn có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Một không gian đô thị không thể được quy hoạch tách rời với việc tổ chức xây dựng, phát triển hạ tầng và quản lý kiến trúc. Khi các chức năng này được đặt trong cùng một cơ quan chuyên môn, yêu cầu phối hợp giữa các lĩnh vực có điều kiện được xử lý thống nhất hơn.

Tương tự, việc tinh gọn bộ máy, sáp nhập Sở Du lịch vào Sở Văn hóa và Thể thao để thành lập Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội được đặt trong yêu cầu tăng cường sự gắn kết giữa bảo tồn các giá trị văn hóa với phát triển du lịch, khai thác nguồn lực di sản và công nghiệp văn hóa phục vụ phát triển kinh tế, xã hội.

Sau sắp xếp, tổng số cơ quan chuyên môn của Hà Nội giảm từ 15 xuống còn 14 sở. Số lượng phòng chuyên môn tại các sở cũng được tổ chức, sắp xếp lại và giảm đáng kể.

Tăng cường nguồn lực cho cơ sở

Sau một năm vận hành mô hình CQĐP 2 cấp, TP Hà Nội đã giảm 76% đơn vị cấp xã. Hiện 126 xã, phường trực tiếp quản lý hơn 5.463 thôn, tổ dân phố và phục vụ gần 8,9 triệu dân. Bên cạnh việc sắp xếp bộ máy là quá trình kiện toàn đội ngũ cán bộ trên quy mô lớn.

Ban Tổ chức Thành ủy đã tham mưu kiện toàn 2.935 ủy viên ban chấp hành đảng bộ xã, phường; 1.324 ủy viên ban thường vụ đảng ủy; 126 bí thư đảng ủy; 252 phó bí thư đảng ủy; 126 chủ tịch và 247 phó chủ tịch UBND xã, phường. Cùng với đó, hơn 1.200 cán bộ được điều động, luân chuyển giữa các địa phương và từ thành phố về cơ sở.

Không chỉ Hà Nội, tỉnh Phú Thọ sau hợp nhất cũng đã củng cố năng lực thực thi ở cơ sở sau khi tổ chức lại bộ máy. Sau hợp nhất, Đảng bộ tỉnh Phú Thọ mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất 3 Đảng bộ Phú Thọ, Hòa Bình và Vĩnh Phúc, với 152 đảng bộ trực thuộc và hơn 264.000 đảng viên. Sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 148 xã, phường, giảm hơn 69% số đơn vị hành chính cấp xã so với trước đây.

Cùng với đó, Phú Thọ đẩy mạnh sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập. Sau sắp xếp, toàn tỉnh giảm 489 đầu mối đơn vị sự nghiệp, tương đương 17,4%. Riêng lĩnh vực y tế giảm 347 đơn vị, giáo dục và đào tạo giảm 99 đơn vị. Việc tổ chức lại các đơn vị góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng dịch vụ công và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực.

Đáng chú ý, bên cạnh kiện toàn tổ chức, Phú Thọ tập trung nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình mới.

Từ ngày 1/7/2025 đến 29/4/2026, toàn tỉnh đã luân chuyển, điều động, biệt phái 1.031 công chức, viên chức cho cấp xã. Trong đó, 503 công chức, viên chức được điều động từ các sở, ban, ngành về xã, phường, tập trung ở những lĩnh vực đang thiếu nhân lực như: Tài chính - kế hoạch, công nghệ thông tin, xây dựng - giao thông, nông nghiệp, tài nguyên - môi trường, tư pháp và y tế.

Bên cạnh đó, tỉnh biệt phái 145 công chức, viên chức về xã trong thời gian từ 3 đến 6 tháng; điều động 105 cán bộ giữa các xã, phường nhằm khắc phục tình trạng mất cân đối biên chế; điều động 241 trường hợp trong nội bộ cấp xã và tiếp nhận 147 viên chức vào công chức cấp xã.

Giảm 30% thời gian thực hiện thủ tục hành chính cho người dân

Tại phiên họp đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tháng 7, Sở Nội vụ TPHCM đã có báo cáo về kết quả vận hành mô hình CQĐP 2 cấp gắn với đột phá cải cách hành chính; tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền.

Theo Sở Nội vụ, sau 1 năm vận hành mô hình CQĐP 2 cấp, thành phố đã có sự đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hành chính.

Trong quá trình đó, Sở Nội vụ đã phát huy vai trò là cơ quan tham mưu nòng cốt trong công tác tổ chức bộ máy, biên chế, cải cách hành chính và phân cấp, phân quyền, góp phần bảo đảm bộ máy mới vận hành ổn định, thông suốt và hiệu quả.

Thành tựu nổi bật nhất của ngành là đã chủ động tham mưu triển khai đồng bộ các nhiệm vụ về sắp xếp tổ chức bộ máy theo đúng tinh thần chỉ đạo của trung ương và thành phố.

Kết quả, số lượng cơ quan chuyên môn thuộc UBND Thành phố giảm từ 43 xuống còn 15 cơ quan (hơn 65%).

Ở cấp xã, tại 167/168 đơn vị (trừ xã Thạnh An) đã tổ chức 3 phòng chuyên môn và 1 trung tâm phục vụ hành chính công. Sau đó, nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở, 116 đơn vị hành chính cấp xã được bổ sung thêm 1 phòng chuyên môn.

Bên cạnh đó, Sở Nội vụ đã tham mưu thực hiện sắp xếp khu phố, ấp, thôn, khu dân cư theo quy định; giảm từ 5.947 xuống còn 3.926 đơn vị.

Đặc biệt, công tác cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được triển khai đồng bộ. Thành phố đã giải quyết chế độ cho hơn 8.700 trường hợp theo quy định; hoàn thành phê duyệt vị trí việc làm cho 168 xã, phường, đặc khu và từng bước cân đối nhân sự giữa các địa phương thừa - thiếu sau sắp xếp.

Thành tựu nổi bật thứ hai của ngành là việc tham mưu cho UBND Thành phố đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở. Đến nay, thành phố đã ban hành nhiều quyết định phân cấp, ủy quyền với tổng số 1.008 nhiệm vụ.

Theo Sở Nội vụ, đây là sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý, giúp cấp cơ sở chủ động giải quyết công việc, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Thực tế triển khai cho thấy, việc phân cấp, phân quyền, ủy quyền đã tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý nhà nước. Nhiều hồ sơ, thủ tục hành chính được giải quyết ngay tại cơ sở, thời gian xử lý được rút ngắn, các vấn đề phát sinh được giải quyết kịp thời hơn. Đây cũng là tiền đề để thành phố tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính phục vụ.

Hiện thành phố thực hiện 2.064 thủ tục hành chính ở các cấp, đã rà soát và đơn giản hóa 715 thủ tục thuộc thẩm quyền ban hành của Trung ương, tỷ lệ cắt giảm thời gian đạt tối thiểu 30%, tỷ lệ cắt giảm chi phí tuân thủ thủ tục trung bình đạt 22,72%.

Trong 7 tháng năm 2026, toàn thành phố đã tiếp nhận hơn 2,15 triệu hồ sơ thủ tục hành chính; tỷ lệ giải quyết đạt trên 92%, trong đó gần 99% hồ sơ được giải quyết trước hạn.

                                                                Phương Anh - Tùng Nguyên