Mạo danh giáo viên thu tiền đầu năm
Thời điểm chuẩn bị bước vào năm học mới, nhiều gia đình tất bật mua sắm sách vở, đồng phục, hoàn tất các khoản chi để con em sẵn sàng nhập học. Lợi dụng thời điểm này, đối tượng lừa đảo đã triển khai hàng loạt chiêu trò mới, đánh vào sự chủ quan và tâm lý lo lắng của người dân nhằm chiếm đoạt tài sản.
Theo Công an xã Đức Hợp (tỉnh Hưng Yên), đối tượng thường bắt đầu bằng việc thu thập thông tin cá nhân của học sinh và phụ huynh từ nhiều nguồn khác nhau. Những dữ liệu này có thể bị lộ qua mạng xã hội, các biểu mẫu khảo sát trực tuyến hoặc do việc quản lý thông tin chưa chặt chẽ.
Sau khi có danh sách học sinh, số điện thoại phụ huynh và tên giáo viên chủ nhiệm, đối tượng tạo tài khoản Zalo hoặc Facebook giả mạo với ảnh đại diện, tên gọi gần giống giáo viên hoặc nhà trường. Không dừng lại ở đó, chúng còn lập các nhóm phụ huynh giả hoặc tìm cách tham gia vào nhóm lớp đang hoạt động để tạo lòng tin. Khi đã tạo được lòng tin, đối tượng gửi thông báo yêu cầu đóng hàng loạt khoản phí như học phí, tiền đồng phục, quỹ lớp, tài liệu học tập, BHYT...
Điểm chung của các thông báo này là đều tạo áp lực về thời gian. Phụ huynh thường được yêu cầu chuyển tiền ngay trong ngày với lý do "hoàn tất hồ sơ nhập học", "được giảm chi phí nếu nộp sớm" hoặc "nhà trường cần chốt danh sách". Để tăng tính thuyết phục, tài khoản nhận tiền thường có tên gần giống tên trường hoặc sử dụng tên cá nhân khiến nhiều người dễ nhầm tưởng là tài khoản của giáo viên.
Theo cơ quan công an, không ít phụ huynh vì bận rộn, tin tưởng nhóm lớp hoặc lo con bị ảnh hưởng việc nhập học nên đã chuyển tiền ngay mà không xác minh lại.
Để phòng ngừa, lực lượng chức năng khuyến cáo các trường học cần công khai quy trình thu các khoản đầu năm, sử dụng kênh thông tin chính thức và quản lý chặt chẽ nhóm liên lạc với phụ huynh. Đối với phụ huynh, mọi yêu cầu chuyển tiền cần được xác minh trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm hoặc nhà trường qua số điện thoại đã được cung cấp trước đó. Đồng thời, hạn chế đăng tải thông tin cá nhân, giấy tờ học sinh, lớp học hay lịch học lên mạng xã hội.
Giả danh "phạt nguội" để đánh cắp tài khoản ngân hàng
Bên cạnh chiêu trò nhắm vào phụ huynh học sinh, Công an xã Ái Quốc (Hưng Yên) cũng phát đi cảnh báo tình trạng giả mạo thông báo "phạt nguội" vi phạm giao thông đang gia tăng. Đối tượng chủ yếu hoạt động theo hai hình thức.
Thứ nhất, chúng gửi tin nhắn SMS, Zalo hoặc Messenger thông báo chủ phương tiện bị ghi nhận vi phạm giao thông và yêu cầu truy cập đường link để xem hình ảnh vi phạm hoặc nộp phạt trực tuyến. Thực tế, đây đều là các website giả mạo được thiết kế gần giống Cổng dịch vụ công hoặc trang thông tin của cơ quan nhà nước. Khi người dân đăng nhập, toàn bộ thông tin tài khoản, mật khẩu ngân hàng hoặc mã xác thực OTP có thể bị đánh cắp. Chỉ trong vài phút, kẻ gian có thể chiếm quyền sử dụng tài khoản ngân hàng và rút sạch tiền.
Hình thức thứ hai tinh vi hơn là gọi điện trực tiếp. Đối tượng tự xưng là cán bộ cảnh sát giao thông hoặc cơ quan điều tra, đọc đúng họ tên, ngày sinh, biển số xe hoặc một số thông tin cá nhân của nạn nhân để tạo niềm tin. Sau đó, chúng liên tục gây áp lực bằng việc thông báo mức phạt cao hoặc dọa liên quan đến vụ án hình sự, yêu cầu người dân chuyển tiền ngay để "xác minh hồ sơ" hoặc "nộp phạt".
Theo cơ quan công an, đây đều là thông tin bịa đặt. Lực lượng cảnh sát giao thông không gửi thông báo vi phạm qua tin nhắn mạng xã hội, cũng không yêu cầu người dân chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để xử lý vi phạm.
Thông báo "phạt nguội" được thực hiện theo đúng quy trình của cơ quan chức năng hoặc người dân có thể chủ động tra cứu trên các hệ thống chính thống như ứng dụng VNeTraffic, Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc trang thông tin điện tử của Cục Cảnh sát giao thông.
Để hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân, cơ quan công an khuyến cáo người dân ghi nhớ nguyên tắc "4 không - 1 có". Theo đó, người dân không truy cập đường link lạ; không cung cấp căn cước công dân, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc mã OTP; không chuyển tiền theo yêu cầu qua điện thoại hay mạng xã hội; không hoang mang trước những cuộc gọi tự xưng là cơ quan chức năng. Điều quan trọng là luôn chủ động xác minh thông tin qua kênh chính thức hoặc liên hệ trực tiếp cơ quan công an khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Trong trường hợp nghi ngờ bị lừa đảo hoặc đã chuyển tiền cho đối tượng, người dân cần nhanh chóng lưu giữ toàn bộ tin nhắn, lịch sử cuộc gọi, chứng từ chuyển khoản và trình báo ngay cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ xử lý.
Đ.KIÊN
