Hàng nghìn chuyến bay đã bị hoãn hoặc hủy trong đợt gián đoạn lớn nhất đối với vận tải hàng không toàn cầu kể từ đại dịch Covid-19, khi các hãng hàng không tạm ngừng khai thác đến Trung Đông sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Các sân bay trung chuyển trọng yếu gồm: Dubai và Abu Dhabi (UAE) cùng Doha (Qatar) đã phải đóng cửa hoặc hạn chế nghiêm ngặt khi phần lớn không phận khu vực vẫn bị phong tỏa.
Khu vực vùng Vịnh rơi vào tình trạng bất định sau khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel khiến lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng ngày 28/2.
Israel cho biết, họ phát động thêm một làn sóng tấn công vào Iran ngày 1/3. Trong khi đó, các tiếng nổ lớn tiếp tục được nghe thấy ngày thứ hai liên tiếp gần Dubai và trên bầu trời Doha sau khi Iran tiến hành các cuộc không kích trả đũa nhằm vào các quốc gia Vùng Vịnh láng giềng, nơi mà Tehran nói rằng Mỹ đặt căn cứ quân sự.
Sân bay quốc tế Dubai bị hư hại trong các cuộc tấn công của Iran, trong khi các sân bay tại Abu Dhabi và Kuwait cũng bị ảnh hưởng. “Quy mô hành khách quá lớn và mức độ phức tạp cực kỳ cao. Không chỉ có hành khách mà còn phi hành đoàn và máy bay bị phân tán khắp nơi”, nhà phân tích hàng không John Strickland (Anh) nhận định.
Iran, Iraq, Israel, Syria, Kuwait và UAE đều thông báo đóng cửa ít nhất một phần không phận sau các cuộc không kích ngày 28/2 và sau khi Iran phóng tên lửa vào các thủ đô trong khu vực vùng Vịnh giàu có.
Các hãng hàng không lớn từ Trung Đông, châu Âu, châu Á - Thái Bình Dương và Mỹ đồng loạt thông báo hủy chuyến, khiến hàng nghìn hành khách mắc kẹt.
Những hãng đáng chú ý hủy chuyến gồm Emirates, Etihad, Air France, British Airways, Air India, Turkish Airlines và Lufthansa. Theo công ty phân tích hàng không Cirium, trong số khoảng 4.218 chuyến bay dự kiến hạ cánh tại các nước Trung Đông ngày 28/2, có 966 chuyến (22,9%) bị hủy. Nếu tính cả chiều bay đi, con số vượt quá 1.800 chuyến.
Ngày 1/3, có 716 trong tổng số 4.329 chuyến bay dự kiến đến Trung Đông bị hủy.
Trang theo dõi chuyến bay FlightAware cho biết tính đến chiều ngày 1/3, hơn 19.000 chuyến bay trên toàn cầu bị hoãn và hơn 2.600 chuyến bị hủy.
Iran nhanh chóng đóng cửa không phận “cho đến khi có thông báo mới” ngay khi các cuộc không kích bắt đầu, theo người phát ngôn Tổ chức Hàng không Dân dụng Iran. Israel cũng đóng cửa không phận đối với các chuyến bay dân sự, theo Bộ trưởng Giao thông Miri Regev.
Qatar, Iraq, Kuwait và một phần UAE cũng đóng cửa không phận. Syria đóng một phần không phận phía nam trong 12 giờ. Không quân Jordan tiến hành diễn tập để “bảo vệ bầu trời vương quốc”. Đây được xem là cú sốc lớn nhất với ngành hàng không toàn cầu kể từ đại dịch, trong bối cảnh nguy cơ xung đột kéo dài vẫn khiến không phận Trung Đông tiếp tục bất ổn.
Emma Belcher và chồng cô, Vic, đang trên đường trở về sân bay Heathrow (Anh) sau kỳ nghỉ ở Maldives, quá cảnh qua Dubai, thì chuyến bay nối chuyến của họ bị hủy. “Hoàn toàn không có bất kỳ thông tin nào về việc khi nào họ có thể mở lại không phận, vì vậy chúng tôi không biết sẽ phải ở đây bao lâu. Chúng tôi rất mong được về nhà để gặp các con, vì đây là lần đầu tiên chúng tôi đi xa mà không có chúng", cô nói.
Steve Rudderham và vợ ông đang trên đường tới Maldives để kỷ niệm ngày cưới, nhưng bị mắc kẹt tại Doha, nơi họ dự định quá cảnh. “Khi từng ngày trôi qua và kỳ nghỉ dần kết thúc, chúng tôi đang tính đến phương án đơn giản là tìm cách trở về nhà”, ông cho hay.
Các chuyến bay lẽ ra bay qua khu vực bị ảnh hưởng đã phải chuyển hướng, gây ra nhiều chậm trễ. Qatar Airways cho biết hoạt động của hãng vẫn tạm thời bị đình chỉ do không phận Qatar đóng cửa và sẽ cập nhật thông tin. Bộ Quốc phòng Qatar cho biết đã đánh chặn tên lửa sau khi có các vụ nổ được nghe thấy tại Doha.
UAE cũng thông báo đã đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái trên không phận. Kuwait cho biết nước này là mục tiêu của tên lửa và máy bay không người lái Iran. Các vụ nổ cũng được ghi nhận tại sân bay Erbil (Iraq) vào sáng sớm ngày 1/3.
“Đối với hành khách, không có cách nào để nói giảm nói tránh điều này. Bạn nên chuẩn bị tinh thần cho việc chậm trễ hoặc hủy chuyến trong vài ngày tới, khi các cuộc tấn công này tiếp diễn và hy vọng sẽ sớm chấm dứt", Henry Harteveldt, chuyên gia phân tích ngành hàng không và Chủ tịch công ty tư vấn Mỹ Atmosphere Research Group cho biết.
Trước tình hình hiện tại, nhiều quốc gia đã có những hỗ trợ với hành khách mắc kẹt. Du khách và hành khách bị mắc kẹt tại UAE do các sân bay đóng cửa sẽ được Nhà nước chi trả chi phí lưu trú - Sở Văn hóa và Du lịch Abu Dhabi (DCT Abu Dhabi) xác nhận.
Thông tin cập nhật được đưa ra sau một tuyên bố từ hãng tin Wam trước đó trong ngày, cho biết Cơ quan Hàng không Dân dụng UAE (GCAA) đã chi trả chi phí ăn uống và lưu trú cho hàng nghìn hành khách bị mắc kẹt khi các chuyến bay bị hủy hôm qua trước khi sân bay đóng cửa và không phận trên toàn UAE bị phong tỏa.
Cơ quan này cũng ước tính các sân bay và hãng hàng không quốc gia đã xử lý khoảng 20.200 hành khách bị ảnh hưởng do thay đổi lịch bay, đồng thời hỗ trợ thủ tục đặt lại vé. Các công ty tư nhân cũng tham gia hỗ trợ với đề nghị cho hành khách bị mắc kẹt ngủ nhờ trong các cơ sở lưu trú.
Trong khi đó, Cơ quan Du lịch Thái Lan (TAT) đã mở Trung tâm Giám sát Khủng hoảng Du lịch nhằm theo dõi tình hình căng thẳng leo thang ở Trung Đông. Trung tâm này tích hợp dữ liệu du lịch toàn cầu, đánh giá tác động kinh tế và điều phối hỗ trợ khẩn cấp cho du khách bị ảnh hưởng bởi việc hủy chuyến bay. Trong khi đó, Chính phủ Ấn Độ đã ra chỉ thị hỗ trợ du khách nước ngoài ở Ấn Độ do hủy chuyến vì xung đột, để gia hạn thị thực hoặc hợp pháp hóa thời gian cư trú nếu bị kẹt vì tình hình chuyến bay.
ĐỨC HOÀNG (theo Straits Times)
