Biểu tượng chủ quyền ở ngã ba biên giới
Tọa lạc trên đỉnh núi cao 1.459m thuộc dãy Khoang La San, xã Sín Thầu, tỉnh Điện Biên, Cột cờ Quốc gia A Pa Chải được xây dựng cách Mốc số 0 - nơi tiếp giáp biên giới Việt Nam, Lào và Trung Quốc gần 1.400m. Công trình được khởi công vào tháng 10/2023 và chính thức tổ chức Lễ thượng cờ đúng ngày 7/5/2025 nhân kỷ niệm 71 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Thời khắc lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên đỉnh cực Tây cũng đánh dấu sự hiện diện đầy tự hào của một công trình mang ý nghĩa đặc biệt đối với vùng biên cương của đất nước.
Toàn bộ khuôn viên cột cờ rộng 407m², gồm sân chào cờ, đường dạo, bồn hoa cảnh và khu vực trung tâm đặt cột cờ. Từ trên cao nhìn xuống, tổng thể công trình được thiết kế cách điệu như một bông hoa ban đang nở giữa núi rừng Tây Bắc, biểu tượng cho sức sống, vẻ đẹp và tinh thần đoàn kết của đồng bào các dân tộc nơi đây.
Cột cờ cao 45,19m, thân cột được tạo khối theo hình bát giác, mang đến cảm giác vững chãi, uy nghiêm. Trên đỉnh cột, lá Quốc kỳ có kích thước 7,5m x 5m, diện tích 37,5m² luôn tung bay giữa bầu trời biên giới.
Đường lên cột cờ gồm 519 bậc đá men theo sườn đồi tự nhiên. Con số 519 không chỉ là một chi tiết kiến trúc mà còn mang ý nghĩa biểu tượng, đại diện cho 19 dân tộc anh em đang sinh sống trên mảnh đất Điện Biên.
Thiếu tá Đinh Quốc Tập, Chính trị viên, Phó Đồn Biên phòng A Pa Chải, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên cho biết, công trình cột cờ là biểu tượng thiêng liêng khẳng định chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam nơi địa đầu biên giới. "Đây không chỉ là công trình mang ý nghĩa chính trị, lịch sử mà còn là địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ người Việt Nam. Đồng thời, công trình góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Tây Bắc, tạo động lực phát triển du lịch, nâng cao đời sống cho người dân vùng biên giới", Thiếu tá Đinh Quốc Tập chia sẻ.
Những câu chuyện văn hóa được kể bằng phù điêu
Điểm nhấn đặc biệt của Cột cờ A Pa Chải nằm ở hệ thống phù điêu nghệ thuật được bố trí tại chân đế và đỉnh cột cờ. Năm bức phù điêu ở phần chân cột tái hiện sinh động đời sống văn hóa, lịch sử và tinh thần đoàn kết của các dân tộc Tây Bắc thông qua 5 chủ đề: Sự tích quả bầu mẹ của dân tộc Khơ Mú; văn hóa tín ngưỡng và lễ hội; lao động sản xuất, nghề truyền thống; dân ca, dân vũ, trò chơi dân gian; Quảng trường 7/5 và vòng xòe đoàn kết các dân tộc. Mỗi bức phù điêu không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là câu chuyện về cội nguồn, bản sắc và sức sống của cộng đồng các dân tộc nơi miền biên viễn.
Họa sĩ, nhà điêu khắc Nguyễn Đức Luận - người trực tiếp thực hiện các tác phẩm phù điêu trên công trình cho biết, quá trình sáng tác đòi hỏi nhiều thời gian nghiên cứu, tìm hiểu văn hóa địa phương cũng như ý nghĩa chính trị của công trình. "Điều quan trọng nhất là phải thể hiện được tinh thần bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, đồng thời khắc họa được đời sống văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Tây Bắc. Mỗi hình ảnh, mỗi nhân vật đều được sắp xếp để tạo nên một tổng thể hài hòa, truyền tải thông điệp về sự đoàn kết và tình yêu quê hương đất nước", ông Luận chia sẻ.
Bên cạnh hệ thống phù điêu ở chân đế, tại độ cao gần 27m trên đỉnh cột cờ còn có một bức phù điêu bằng đá khắc họa hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng đồng bào các dân tộc Tây Bắc. Tác phẩm tái hiện chuyến thăm lịch sử của Bác Hồ tới Tây Bắc sau chiến thắng Điện Biên Phủ. Hình ảnh Bác vẫy tay chào nhân dân cùng những gương mặt rạng rỡ của đồng bào các dân tộc đã trở thành biểu tượng của khối đại đoàn kết dân tộc, để lại nhiều cảm xúc cho du khách khi chiêm ngưỡng.
Đối với người dân Sín Thầu, công trình không chỉ là niềm tự hào mà còn là trách nhiệm gìn giữ. Chị Pờ Sơn Mé, người dân tộc Hà Nhì ở xã Sín Thầu xúc động chia sẻ: "Chứng kiến công trình Cột cờ A Pa Chải được xây dựng và hoàn thiện trên chính quê hương mình, tôi cảm thấy vô cùng tự hào. Đây là niềm vinh dự lớn lao đối với bà con các dân tộc nơi vùng biên giới. Chúng tôi sẽ cùng nhau gìn giữ, bảo vệ công trình để nơi đây trở thành điểm đến ý nghĩa, giúp mỗi người khi đặt chân tới đều cảm nhận được tình yêu quê hương, đất nước và ý thức bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của dân tộc".
Điểm đến thiêng liêng trên hành trình khám phá cực Tây
Kể từ khi hoàn thành, Cột cờ A Pa Chải đã nhanh chóng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước. Không chỉ bị cuốn hút bởi vẻ đẹp hùng vĩ của núi rừng Tây Bắc, nhiều người còn tìm đến đây để được tận mắt chứng kiến lá cờ Tổ quốc tung bay nơi biên cương xa xôi của đất nước. Anh Nguyễn Văn Hưng, du khách đến từ Hà Nội cho biết, hành trình chinh phục hơn 500 bậc đá để lên tới đỉnh cột cờ khiến anh cảm thấy vô cùng xúc động. "Khi đứng dưới lá cờ đỏ sao vàng giữa không gian bao la của núi rừng biên giới, tôi thực sự thấy nghẹn ngào. Những hình ảnh chỉ từng thấy qua sách báo nay hiện hữu trước mắt. Đó là cảm giác thiêng liêng, tự hào và biết ơn những người đang ngày đêm gìn giữ từng tấc đất nơi biên cương Tổ quốc", anh Hưng chia sẻ.
Trong khi đó, chị Trần Minh Anh, du khách đến từ TPHCM cho biết, chuyến đi đến A Pa Chải đã để lại cho chị nhiều cảm xúc đặc biệt. "Tôi từng đi nhiều nơi trên đất nước nhưng cảm giác đứng tại cực Tây của Tổ quốc thật khác biệt. Nhìn lá cờ tung bay giữa trời xanh, phía dưới là những dãy núi nối tiếp nhau đến tận đường biên giới, tôi càng thấm thía giá trị của hòa bình và chủ quyền quốc gia. Đây là một trải nghiệm mà mỗi người Việt Nam nên có ít nhất một lần trong đời", chị Minh Anh nói.
Giữa mây trời biên giới, Cột cờ Quốc gia A Pa Chải hôm nay không chỉ là dấu mốc khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết dân tộc và niềm tự hào Việt Nam. Nơi cực Tây ấy đang từng ngày trở thành điểm hẹn của những trái tim hướng về biên cương, để mỗi người khi đặt chân đến đều thêm yêu hơn dải đất hình chữ S thân thương.
ĐỨC THỌ
