Du lịch đêm mở thêm không gian trải nghiệm
Những năm gần đây, cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của ngành du lịch, các địa phương tích cực phát triển các sản phẩm du lịch đêm. Từ tour tham quan di tích ban đêm, phố đi bộ, chợ đêm đến các chương trình nghệ thuật ánh sáng, nhiều mô hình mới đã được triển khai nhằm tạo trải nghiệm khác biệt cho du khách. Trong đó, TP Hà Nội được xem là địa phương đi đầu trong phát triển du lịch đêm. Từ tour đêm tại di tích Nhà tù Hỏa Lò ra mắt năm 2020, đến nay thành phố đã phát triển gần 20 sản phẩm du lịch đêm, tạo dấu ấn riêng cho du lịch thủ đô.
Một số sản phẩm nổi bật như tour “Giải mã Hoàng thành Thăng Long”, tour đêm tại Nhà tù Hỏa Lò hay các chương trình nghệ thuật ánh sáng tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Những tour này kết hợp công nghệ 3D mapping, âm thanh và ánh sáng để kể lại câu chuyện lịch sử, mang đến trải nghiệm mới mẻ cho du khách. Ngoài ra, thành phố còn phát triển thêm các tour trải nghiệm tại bảo tàng, di tích tôn giáo và phố ẩm thực đêm, hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị du lịch hoạt động 24 giờ. TP Hà Nội đặt mục tiêu đón khoảng 35,8 triệu lượt khách trong năm nay, trong đó du lịch đêm được xem là một động lực quan trọng.
Ông Tống Minh Kiều, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Sóc Sơn cho biết, sản phẩm du lịch trải nghiệm đêm linh thiêng hào khí Thánh Gióng có 6 điểm chạm từ cổng đền cho đến các ngôi đền bên trong như đền Trình, đền Mẫu, chùa Đại Bi, đền Thượng và khu vực xung quanh. Tất cả sẽ mang đến cho du khách cảm giác mới, không khí mới trong việc tiếp cận đến hào khí Thánh Gióng, bắt nguồn từ câu chuyện bảo vệ dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Với diện tích gần 200ha, không gian đa dạng cảnh quan hòa quyện với di tích lịch sử và văn hóa của khu Di tích quốc gia đặc biệt đền Sóc mở ra rất nhiều kịch bản cho du lịch đêm.
Với mong muốn các con hiểu thêm về lịch sử, truyền thống của Thủ đô, sau khi tìm hiểu rất kỹ, chị Minh Anh (phường Hai Bà Trưng, Hà Nội) quyết định cho con tham gia tour đêm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Chị cho biết đã không hối hận về lựa chọn của mình. “Cho các con tham gia tour đêm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám là lựa chọn sáng suốt. Không gian cổ kính của di tích khi lên đèn trở nên lung linh và trang nghiêm. Con tôi thích thú khi được nghe những câu chuyện về truyền thống hiếu học và lịch sử nơi đây. Là phụ huynh, tôi thấy đây là tour trải nghiệm đêm vô cùng ý nghĩa, vừa giúp con học hỏi thêm vừa có trải nghiệm thực tế sinh động. Việc ứng dụng công nghệ trong tour đêm thực sự khiến các con tôi bị hấp dẫn và tập trung khám phá. Chuyến đi không chỉ giúp con hiểu hơn về lịch sử mà còn đem đến cho gia đình buổi tối thật đáng nhớ”, chị Minh Anh chia sẻ về trải nghiệm.
Đa dạng sản phẩm du lịch đêm
Không chỉ Hà Nội, nhiều địa phương cũng đang “đánh thức” tiềm năng du lịch ban đêm bằng những sản phẩm đặc trưng. Tại Hội An (Đà Nẵng), không gian phố cổ lung linh ánh đèn lồng, các trò chơi dân gian và chương trình biểu diễn thực cảnh “Ký ức Hội An” đã trở thành điểm nhấn thu hút du khách vào buổi tối. Đây là một trong những mô hình du lịch đêm thành công khi kết hợp văn hóa truyền thống với nghệ thuật biểu diễn quy mô lớn. Tại TPHCM, các hoạt động về đêm diễn ra sôi động tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, chợ đêm Bến Thành, phố Bùi Viện hay các tour du thuyền trên sông Sài Gòn. Những sản phẩm này tạo nên bức tranh du lịch đêm đa sắc, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Trong khi đó, nhiều địa phương ven biển và thành phố du lịch cũng đang phát triển các sản phẩm tương tự. Hải Phòng xây dựng không gian du lịch đêm dọc sông Tam Bạc; Quảng Ninh phát triển các hoạt động giải trí ban đêm gắn với du lịch biển; Đà Nẵng khai thác các chương trình biểu diễn, lễ hội và hoạt động ven sông Hàn.
Theo các chuyên gia du lịch, những mô hình này cho thấy xu hướng chuyển dịch từ du lịch tham quan ban ngày sang trải nghiệm trọn vẹn cả ngày lẫn đêm. Điều này không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm mà còn góp phần nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.
Du lịch đêm được xem là một phần quan trọng của “kinh tế ban đêm” - lĩnh vực đang được nhiều quốc gia khai thác mạnh mẽ. Hoạt động này giúp kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu của du khách và tạo thêm việc làm cho người dân địa phương. Thực tế cho thấy, nhiều sản phẩm du lịch đêm tại Việt Nam đã trở thành “thỏi nam châm” thu hút khách. Chẳng hạn, các tour đêm tại di tích Nhà tù Hỏa Lò và Hoàng thành Thăng Long đã giúp lượng khách tăng mạnh so với giai đoạn trước dịch Covid-19. Tuy nhiên, dù có nhiều tiềm năng, du lịch đêm ở Việt Nam vẫn chưa phát triển tương xứng. Hiện sản phẩm chủ yếu vẫn là phố đi bộ hoặc chợ đêm, dễ trùng lặp giữa các địa phương và thiếu những trải nghiệm đặc trưng. Bên cạnh đó, hạ tầng phục vụ hoạt động ban đêm ở nhiều nơi còn hạn chế, từ hệ thống chiếu sáng, giao thông đêm đến các dịch vụ công cộng. Công tác quản lý về an ninh, tiếng ồn và quy hoạch không gian cũng đặt ra nhiều thách thức.
Các chuyên gia cho rằng, để phát triển du lịch đêm bền vững, các địa phương cần xây dựng chiến lược bài bản, gắn với bản sắc văn hóa và công nghiệp sáng tạo. Những sản phẩm như show thực cảnh, bảo tàng đêm, tour di sản bằng công nghệ thực tế ảo hay không gian ẩm thực đặc trưng có thể tạo dấu ấn riêng cho từng điểm đến. Đồng thời, việc liên kết giữa các địa phương trong xây dựng tour, tuyến du lịch cũng được xem là yếu tố quan trọng nhằm hình thành chuỗi sản phẩm đa dạng và kéo dài hành trình của du khách.
Trong bối cảnh du lịch Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, việc phát triển tour du lịch đêm không chỉ mang ý nghĩa đổi mới sản phẩm mà còn mở ra dư địa lớn cho tăng trưởng. Nếu được đầu tư đồng bộ về hạ tầng, quản lý và sáng tạo nội dung trải nghiệm, du lịch đêm hoàn toàn có thể trở thành “mỏ vàng” mới giúp nâng tầm ngành du lịch Việt Nam trên bản đồ khu vực.
KHÁNH VÂN
