Theo các chuyên gia, trong bối cảnh giá xăng dầu có thể tiếp tục biến động khó lường, việc thích ứng linh hoạt là yếu tố then chốt giúp cả người lao động và doanh nghiệp giảm thiểu tác động tiêu cực. Chuyên gia kinh tế, PGS, TS Đinh Trọng Thịnh, nguyên Trưởng Khoa Tài chính Quốc tế - Học viện Tài chính cho rằng, những công việc có thể thực hiện trực tuyến nên được tận dụng tối đa để giảm nhu cầu di chuyển, qua đó tiết kiệm nhiên liệu. Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng các phương án vận hành linh hoạt để ứng phó với biến động chi phí.
Người lao động thay đổi thói quen để tiết kiệm chi phí
Những biến động địa chính trị trên thế giới, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, đang tác động trực tiếp tới thị trường năng lượng toàn cầu. Theo chuyên gia Đinh Trọng Thịnh, việc đứt gãy nguồn cung dầu mỏ - một trong những nguyên liệu đầu vào quan trọng của nền kinh tế đã đẩy giá xăng dầu tăng mạnh. Giá xăng tăng đã tác động đến đời sống thường nhật. Với nhiều người lao động, khoản chi cho nhiên liệu từng chiếm tỷ lệ nhỏ nay đã trở thành gánh nặng đáng kể trong tổng chi tiêu hàng tháng. Không ít người buộc phải cắt giảm các khoản chi khác hoặc thay đổi thói quen sinh hoạt để bù đắp.
Trước áp lực giá xăng tăng, nhiều người đã chủ động điều chỉnh phương thức di chuyển cũng như cách làm việc để giảm chi phí. Anh Nguyễn Văn Dũng (Long Biên, Hà Nội) hàng ngày đi làm khoảng 15km và thường sử dụng xe máy cá nhân. Tuy nhiên, khi giá xăng tăng lên hơn 30.000 đồng/lít, anh quyết định chuyển sang đi xe buýt. “Trước kia, mỗi tháng tôi tốn khoảng 800.000 đồng tiền xăng. Giờ giá tăng cao, nếu vẫn đi xe máy thì chi phí đội lên khá nhiều. Đi xe buýt tuy mất thời gian hơn nhưng giúp tiết kiệm đáng kể”, anh Dũng chia sẻ.
Không chỉ chuyển sang phương tiện công cộng, một số người còn tìm đến các giải pháp thay thế khác. Anh Nguyễn Trung Hậu, nhân viên tiếp thị của một doanh nghiệp đồ uống cho biết, công việc của anh đòi hỏi phải di chuyển liên tục, khó sử dụng xe buýt. Vì vậy, anh đã chuyển sang sử dụng xe điện để giảm chi phí nhiên liệu. “Chi phí ban đầu có thể cao hơn nhưng về lâu dài sẽ tiết kiệm hơn so với xe xăng, nhất là khi giá nhiên liệu vẫn có xu hướng tăng”, anh Hậu nói.
Bên cạnh việc thay đổi phương tiện, xu hướng làm việc linh hoạt cũng được nhiều người đón nhận. Anh Dương Tuấn Hưng làm việc trong lĩnh vực thời trang tại Hà Nội cho biết, công ty anh đã áp dụng hình thức làm việc từ xa từ đầu tháng 3. Theo đó, nhân viên chỉ cần đến văn phòng vào 2 ngày cố định trong tuần, những ngày còn lại có thể làm việc tại nhà. “Việc này giúp tôi giảm đáng kể chi phí đi lại. Dù có đôi chút bất tiện khi không trao đổi trực tiếp nhưng nhìn chung công việc vẫn đảm bảo”, anh Hưng chia sẻ.
Thực tế, việc tận dụng công nghệ để làm việc từ xa không chỉ là giải pháp tình thế mà đang dần trở thành xu hướng lâu dài trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.
Doanh nghiệp chủ động thích ứng với bối cảnh mới
Dệt may là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của ngành đạt khoảng 46,2 tỷ USD, trong đó xuất siêu khoảng 20,7 tỷ USD, đóng góp đáng kể vào cán cân thương mại của cả nước.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) Vũ Đức Giang, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo sức ép đối với ngành dệt may Việt Nam khi nhiều yếu tố đầu vào đồng loạt tăng giá. Giá một số loại sợi tổng hợp đã tăng 5 - 7%, thậm chí tới 10%, trong khi chi phí thiết bị phục vụ sản xuất cũng có xu hướng đi lên, khiến áp lực chi phí ngày càng lớn.
Thay vì chỉ tập trung vào mở rộng quy mô xuất khẩu, ngành đang chuyển dần sang chú trọng nâng cao chất lượng tăng trưởng, gia tăng giá trị sản phẩm và chủ động hơn trong chuỗi cung ứng. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng dệt may toàn cầu tăng chậm, trong khi nhiều quốc gia xuất khẩu lớn đều gia tăng năng lực cạnh tranh.
Theo lãnh đạo VITAS, để đóng góp hiệu quả vào tăng trưởng kinh tế chung của đất nước, ngành này không thể chỉ dựa vào việc gia tăng sản lượng xuất khẩu mà cần chuyển mạnh sang nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn vào công nghệ, cải tiến thiết kế, nâng cấp chất lượng sản phẩm cũng như từng bước tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị cao trong chuỗi cung ứng.
Còn ông Yeo Gwang Tae, Chủ tịch Công ty TNHH Phồn Thịnh - Tae Gwang cho rằng, chi phí lao động ngày càng tăng, tình trạng thiếu hụt nhân công có tay nghề cùng với yêu cầu cao hơn về chất lượng sản phẩm và tiến độ giao hàng đang tạo áp lực lớn đối với doanh nghiệp. Trong bối cảnh mới, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp không còn chỉ được đo bằng sản lượng mà còn phụ thuộc vào khả năng vận hành hiệu quả và mức độ ứng dụng công nghệ trong dây chuyền sản xuất.
Cùng quan điểm, ông Wu Liang Jie, Chủ tịch Hikari (Shanghai) Precise Machinery Science & Technology Co., Ltd cho rằng, việc đầu tư vào thiết bị và công nghệ hiện đại sẽ giúp doanh nghiệp cải thiện năng suất, nâng cao chất lượng sản phẩm và thích ứng tốt hơn với những thay đổi của thị trường.
Doanh nghiệp chia sẻ khó khăn với người lao động
Chị Giồng Hoàng Yến, chủ doanh nghiệp Aman tại TPHCM cho biết, công ty đã triển khai chính sách làm việc tại nhà đối với một số bộ phận như truyền thông - những vị trí không bắt buộc phải có mặt trực tiếp tại văn phòng. “Chúng tôi vẫn hỗ trợ chi phí đi lại hàng tháng nhưng trong bối cảnh giá xăng tăng cao, việc cho phép làm việc linh hoạt sẽ giúp nhân viên giảm áp lực chi phí sinh hoạt”, chị Yến nói.
Theo chị Yến, đây là giải pháp “hai trong một”, vừa giúp người lao động tiết kiệm chi phí, vừa đảm bảo hiệu quả công việc không bị gián đoạn. Đồng thời, doanh nghiệp cũng thể hiện sự đồng hành, chia sẻ với nhân viên trong giai đoạn khó khăn.
Ở một số doanh nghiệp sản xuất, nơi người lao động không thể làm việc từ xa, giải pháp hỗ trợ trực tiếp bằng tiền được ưu tiên. Tại Công ty TNHH Haivina Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh), lãnh đạo doanh nghiệp đã quyết định chi khoản hỗ trợ đặc biệt 500.000 đồng/người cho hơn 1.300 cán bộ, công nhân viên nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí đi lại. Trước đó, công ty đã duy trì mức hỗ trợ xăng xe 330.000 đồng/người/tháng nhưng con số này không còn phù hợp khi giá nhiên liệu tăng cao.
Tương tự, Công ty TNHH Haivina Kim Liên (Nghệ An) cũng triển khai hỗ trợ 500.000 đồng/người cho toàn bộ người lao động. Với hơn 2.200 công nhân viên, tổng số tiền doanh nghiệp chi ra lên tới hơn 1,1 tỷ đồng. “Dù hoạt động sản xuất kinh doanh còn nhiều khó khăn nhưng việc hỗ trợ người lao động là cần thiết để duy trì sự ổn định và gắn kết nội bộ. Chúng tôi mong muốn doanh nghiệp và người lao động luôn đồng hành, cùng vượt qua khó khăn và phát triển bền vững”, ông Cho Sung Choon Tổng giám đốc công ty nhấn mạnh.
VÂN NHUNG
