Gia đình trẻ đảo lộn sinh hoạt, người già thiếu người chăm sóc
Theo ghi nhận, tình trạng khan hiếm giúp việc sau tết năm nay diễn ra rõ nét hơn so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu tăng cao nhưng nguồn cung chưa kịp phục hồi, đẩy không ít gia đình vào cảnh “tự bơi” giữa guồng quay công việc.
Sau kỳ nghỉ tết, chị Nguyễn Thu Hà (phường Từ Liêm, TP Hà Nội) chạy đôn đáo nhờ bạn bè, người thân, lên mạng xã hội, tìm đến công ty chuyên cung cấp dịch vụ lao động để tìm người giúp việc. Người giúp việc gắn bó 2 năm qua đã về quê Hưng Yên ăn tết và thông báo xin nghỉ hẳn để kiếm việc làm gần nhà. “Vợ chồng tôi đều làm giờ hành chính, hai con còn nhỏ nên bắt buộc phải có giúp việc. Từ khi cô giúp việc không quay lại, mọi thứ đảo lộn hoàn toàn. Sáng tất bật đưa con đi gửi nhờ, chiều lại đón, tối dọn dẹp. Có hôm 11h đêm mới xong việc”, chị Hà chia sẻ.
Không riêng gia đình chị Hà, anh Trần Minh Tuấn (TPHCM) cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Mẹ anh 78 tuổi, sức khỏe yếu, cần người hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày. Người giúp việc về quê ở Đồng Tháp từ trước tết và hẹn “qua rằm tháng Giêng sẽ lên”. “Chúng tôi phải thay nhau xin nghỉ làm để chăm mẹ. Đầu năm công việc rất nhiều, không thể nghỉ mãi. Gọi mấy trung tâm môi giới đều báo đang thiếu người”, anh Tuấn cho biết.
Là nhân viên ngân hàng thường xuyên đi sớm về muộn, lại có 2 con nhỏ nên chị Đào Minh Thùy (phường Việt Hưng, TP Hà Nội) luôn cần người giúp việc. Tuy nhiên, trước khi về quê nghỉ tết, người giúp việc lâu năm cho gia đình chị thông báo không quay trở lại làm nữa. Dù chị đã thương lượng tăng lương nhưng không thành công. Tìm hiểu chị mới hay, người giúp việc có ý định nghỉ từ trước vì đã nhận được công việc mới lương tương đương nhưng được gần nhà. Tuy nhiên, giúp việc vẫn làm đến tết để nhận lương và tiền thưởng.
Từ khi người giúp việc nghỉ, gia đình chị Thùy đã huy động mọi kênh thông tin, từ bạn bè, các hội nhóm, trung tâm cung ứng dịch vụ giúp việc, nhưng đến nay vẫn chưa tìm được người phù hợp. Không có người giúp việc, vợ chồng chị phải chia nhau làm việc nhà. Tất bật với công việc ở cơ quan và chăm sóc con cái, dẫn đến vợ chồng thường xuyên căng thẳng, ảnh hưởng đến tâm lý con trẻ. “Do quá bận rộn, đôi khi em không đủ kiên nhẫn chơi với con, trò chuyện và giáo dục con một cách tốt nhất. Thật sự, không có người giúp việc hỗ trợ chăm con là một trở ngại đối với gia đình em”, chị Thùy chia sẻ.
Theo đại diện một trung tâm cung ứng giúp việc tại Hà Nội, sau tết chỉ khoảng 70% lao động quay lại đúng hẹn, số còn lại xin nghỉ thêm hoặc chuyển sang công việc khác tại quê nhà nên rất nhiều gia đình rơi vào cảnh chạy đôn chạy đáo tìm giúp việc; các trung tâm cung ứng giúp việc cũng thiếu người, cung không đủ cầu.
Lương tăng 10 - 15%, thị trường vẫn khan hiếm
Sự thiếu hụt nguồn cung khiến mặt bằng lương giúp việc sau tết tăng đáng kể. Tại Hà Nội và TPHCM, mức lương giúp việc ở lại toàn thời gian dao động từ 8 - 13 triệu đồng/tháng, tùy tính chất công việc như trông trẻ sơ sinh, chăm sóc người cao tuổi hay làm việc nhà tổng hợp. So với cùng kỳ năm ngoái, mức lương đã tăng khoảng 10 - 15%.
Đại diện một trung tâm giới thiệu giúp việc gia đình tại phường Thanh Xuân (Hà Nội) cho biết: “Có gia đình chấp nhận tăng thêm 1 - 2 triệu đồng/tháng nhưng vẫn khó tìm người phù hợp. Rất nhiều gia đình cần tìm giúp việc, trong khi nhiều người giúp việc về quê và không quay trở lại. Cầu vượt cung nên tìm được giúp việc vừa ý rất khó”.
Theo các chuyên gia lao động, xu hướng dịch chuyển về địa phương là một trong những nguyên nhân chính. Chi phí sinh hoạt tại đô thị lớn ngày càng cao, trong khi ở nhiều tỉnh thành, cơ hội việc làm tại chỗ phát triển hơn trước. Thu nhập có thể thấp hơn một chút, nhưng người lao động không phải thuê trọ, được ở gần nhà. Ngoài ra, nghề giúp việc phần lớn vẫn dựa trên thỏa thuận cá nhân, ít có hợp đồng ràng buộc, chưa tham gia bảo hiểm xã hội. Sự thiếu ổn định này khiến người lao động dễ dàng thay đổi lựa chọn sau mỗi kỳ tết.
Trước tình trạng khan hiếm, nhiều gia đình chuyển sang thuê giúp việc theo giờ hoặc nhờ người thân hỗ trợ tạm thời. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp ngắn hạn. Các chuyên gia cho rằng để giảm biến động sau tết, cần chuyên nghiệp hóa nghề giúp việc: Ký hợp đồng rõ ràng, quy định cụ thể về lương thưởng, thời gian nghỉ tết, hỗ trợ đi lại và từng bước xây dựng chế độ phúc lợi phù hợp. Khi quyền lợi được đảm bảo, sự gắn bó giữa người lao động và gia đình sử dụng sẽ bền vững hơn.
Tình trạng thiếu giúp việc sau tết vì thế không chỉ là câu chuyện của từng gia đình, mà còn phản ánh bức tranh rộng hơn của thị trường lao động tự do. Khi dòng người về quê ăn tết chưa kịp trở lại, guồng quay đô thị lập tức chao đảo, để lại phía sau những gia đình đang phải gồng mình thích nghi trong những ngày đầu năm mới.
ĐỨC THỌ
