Tuy nhiên, đi cùng sự nhộn nhịp là những nguy cơ phát sinh vi phạm như kinh doanh thực phẩm không bảo đảm an toàn, buôn bán hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, lợi dụng đông khách để tăng giá bất hợp lý, gây bức xúc trong dư luận và ảnh hưởng đến hình ảnh lễ hội văn minh.
Chủ động kiểm soát từ đầu năm
Trước thực tế đó, ngay từ những ngày đầu năm Bính Ngọ 2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã ban hành văn bản yêu cầu lực lượng quản lý thị trường cả nước tăng cường kiểm tra, kiểm soát sau tết. Trọng tâm là các khu vực lễ hội, điểm du lịch tập trung đông người, môi trường thương mại điện tử và các tuyến vận chuyển hàng hóa trọng điểm.
Theo Công văn số 433 ngày 24/2/2026, Cục đề nghị Sở Công Thương các tỉnh, thành phố chỉ đạo Chi cục Quản lý thị trường chủ động nắm chắc diễn biến cung cầu, giá cả hàng hóa, đặc biệt là nhóm hàng phục vụ trực tiếp lễ hội; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, kinh doanh hàng cấm, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, hàng quá hạn sử dụng, vi phạm an toàn thực phẩm và các hành vi gian lận thương mại khác.
Đáng chú ý, yêu cầu siết chặt việc niêm yết giá và bán theo giá niêm yết được đặt ra như một nhiệm vụ trọng tâm nhằm ngăn chặn tình trạng “chặt chém”, đầu cơ, găm hàng, ép giá. Cùng với đó là tăng cường phối hợp giữa lực lượng quản lý thị trường với chính quyền địa phương, ban quản lý di tích và các cơ quan chức năng để bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn.
Kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm trong dịp cao điểm lễ hội đầu năm sẽ được tổng hợp, báo cáo về Cục trước ngày 15/3, làm cơ sở đánh giá toàn diện công tác điều hành thị trường giai đoạn đầu năm.
Tại Tuyên Quang - địa phương thu hút đông đảo du khách đầu năm, lực lượng quản lý thị trường đã triển khai kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống, hàng lưu niệm tại các khu, điểm du lịch.
Ông Lê Mạnh Thao, Quyền Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tuyên Quang cho biết, các đội quản lý thị trường tập trung kiểm tra nhà hàng, khách sạn, quán ăn, homestay, cơ sở kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn. Nội dung trọng tâm gồm điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, nguồn gốc hàng hóa, việc niêm yết và bán đúng giá niêm yết; đồng thời xử lý nghiêm hành vi lợi dụng mùa lễ hội để tăng giá bất hợp lý hoặc tiêu thụ hàng kém chất lượng. Song song với kiểm tra là công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho tổ chức, cá nhân kinh doanh.
Tại Thái Nguyên, trong hai ngày 21, 22/2 (mùng 5, 6 tháng Giêng), Đội Quản lý thị trường số 5 đã triển khai cao điểm kiểm tra tại đền Đuổm. Lực lượng tập trung kiểm tra các điểm kinh doanh thực phẩm, nước giải khát, dịch vụ ăn uống và hàng lưu niệm quanh khu di tích. Qua kiểm tra, phần lớn hộ kinh doanh chấp hành nghiêm quy định; một số thiếu sót nhỏ được nhắc nhở, hướng dẫn khắc phục kịp thời.
Cần sự vào cuộc đồng bộ
Tại Thủ đô, mùa lễ hội với nhiều điểm tâm linh như chùa Hương, phủ Tây Hồ, lễ hội Gióng… thu hút lượng lớn du khách trong thời gian ngắn, đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý thị trường.
Ở khu vực lễ hội chùa Hương, Đội Quản lý thị trường số 23 (Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội) trực tiếp phụ trách địa bàn. Ông Trần Đức Chiến, Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 23 cho biết, ngay từ thời điểm khai hội, đơn vị đã xây dựng kế hoạch, thường xuyên cử tổ công tác bám sát địa bàn xã Hương Sơn để tuyên truyền, hướng dẫn và giám sát hoạt động kinh doanh.
Song song đó, các đoàn kiểm tra liên ngành của địa phương cũng được thành lập, tập trung vào điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, việc niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết.
Mới đây, Đoàn kiểm tra liên ngành xã Mê Linh phát hiện, xử phạt nhiều cơ sở vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Cụ thể, Công ty cổ phần Dịch vụ thương mại Tổng hợp Tùng Phương bị phạt 24 triệu đồng do người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm không có giấy xác nhận tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm. Một số hộ kinh doanh khác bị xử phạt từ 1,5 đến 12 triệu đồng do vi phạm quy định về bảo quản thực phẩm, không thực hiện chế độ kiểm thực 3 bước, không bảo đảm điều kiện vệ sinh khi chế biến và kinh doanh thức ăn đường phố.
Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội Dương Mạnh Hùng cho biết, lực lượng chức năng tập trung kiểm tra nguồn gốc xuất xứ thực phẩm, điều kiện bảo quản, chế biến, giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm; đồng thời tham gia các đoàn kiểm tra tại các lễ hội lớn như đền Cổ Loa, đền Quán Thánh, đền Hai Bà Trưng và đặc biệt là lễ hội chùa Hương.
Tại các lễ hội kéo dài nhiều tháng, lực lượng quản lý thị trường bố trí phương án trực thường xuyên, kiểm soát chặt nguồn gốc thực phẩm, điều kiện bảo quản, niêm yết giá và các dịch vụ phục vụ du khách; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm.
“Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, giữ gìn hình ảnh lễ hội văn minh, an toàn và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Cùng với kiểm tra, xử lý, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được xác định là giải pháp căn cơ, bền vững”, ông Dương Mạnh Hùng nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy, dù lực lượng chức năng đã nỗ lực tăng cường kiểm tra, nhưng để hạn chế tối đa nguy cơ mất an toàn thực phẩm và gian lận thương mại trong mùa lễ hội, cần sự vào cuộc đồng bộ của nhiều bên. Chính quyền cơ sở phải quản lý chặt hoạt động kinh doanh quanh khu vực lễ hội; hộ kinh doanh cần tuân thủ nghiêm quy định về vệ sinh, an toàn thực phẩm, nguồn gốc hàng hóa và niêm yết giá công khai; người tiêu dùng chủ động lựa chọn cơ sở bảo đảm điều kiện, nói không với thực phẩm không rõ nguồn gốc.
Châu Anh
