Ngăn chặn "doanh nghiệp ma" từ xác thực sinh trắc học
Thời gian qua, nhiều đối tượng đã thu gom, mua bán căn cước công dân để đứng tên giám đốc, thành lập hàng loạt "doanh nghiệp ma", mà chính người có thông tin cá nhân bị giao dịch không hề hay biết. Mục đích là phát hành, mua bán hóa đơn khống để trục lợi. Điển hình, tháng 3 vừa qua, tại Khánh Hòa, cơ quan công an đã khởi tố 6 đối tượng liên quan đến hành vi thành lập 14 "công ty ma" trong giai đoạn 2022 - 2024. Nhóm này bị cáo buộc đã xuất bán 1.153 hóa đơn khống, với tổng giá trị sau thuế hơn 131 tỷ đồng.
Cũng trong tháng 3, tại Đồng Nai, cơ quan chức năng triệt phá đường dây mua bán hóa đơn quy mô lớn liên quan hơn 60 "doanh nghiệp ma". Các đối tượng đã xuất khống trên 10.000 hóa đơn, với tổng giá trị giao dịch hơn 6.000 tỷ đồng.
Thực tế thời gian qua đã xuất hiện không ít trường hợp công dân bất ngờ "gánh" nợ thuế hoặc bị tạm hoãn xuất cảnh vì bị mạo danh đứng tên doanh nghiệp. Đơn cử như trường hợp của anh Mai Thế Hoàng, trú tại phường Bình Trưng (TPHCM) cuối năm 2025, khi cùng gia đình ra sân bay đi du lịch Thái Lan, anh mới biết mình bị tạm hoãn xuất cảnh do đang đứng tên giám đốc của hai doanh nghiệp nợ thuế. Điều đáng nói, anh Hoàng khẳng định hoàn toàn không liên quan tới các doanh nghiệp này. Qua kiểm tra, các công ty mang tên anh đều không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, thông tin liên hệ không xác định. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này đã phát hành lượng lớn hóa đơn điện tử với giá trị lên đến hàng chục tỷ đồng.
"Tôi chỉ là người dân đi làm bình thường, không hề đứng chủ sở hữu của công ty nào. Công ty tôi đang làm thì đã đóng thuế đầy đủ và vẫn hoạt động bình thường. Khi tôi kiểm tra với thông tin của những công ty kia theo số điện thoại liên hệ hay địa chỉ thì tất cả đều là công ty ma", anh Hoàng chia sẻ.
Trước thực trạng trên, Cục Thuế vừa triển khai áp dụng xác thực sinh trắc học trong sử dụng hóa đơn điện tử trên toàn quốc, với mục tiêu ngăn ngừa giả mạo danh tính, hạn chế tình trạng mua bán hóa đơn bất hợp pháp từ các "doanh nghiệp ma". Đây cũng là một trong những nội dung nhằm triển khai quy định về hóa đơn điện tử theo Nghị định 70 của Chính phủ.
Cục Thuế yêu cầu xác thực sinh trắc học đối với người đại diện theo pháp luật
khi đăng ký hoặc thay đổi thông tin sử dụng hóa đơn điện tử.
Theo các chuyên gia, với quy định mới này, doanh nghiệp được lập ra không chính chủ sẽ dần bị vô hiệu hóa vì khi cần thay đổi thông tin như thay đổi địa chỉ, đổi tên công ty, thay đổi hóa đơn… sẽ không thể thực hiện được vì không có căn cước công dân của người đứng tên đại diện pháp luật và cũng không thể xác thực sinh trắc học vì không trùng khớp. Động thái này góp phần vào chiến dịch làm sạch mã số thuế mà ngành thuế đang phát động.
Tạo thêm sự yên tâm cho doanh nghiệp làm ăn chân chính
Việc bổ sung xác thực sinh trắc học được xem là thêm một lớp kiểm soát ngay từ đầu đối với người sử dụng hóa đơn điện tử.
"Khi đăng ký dùng hóa đơn điện tử cơ quan thuế sẽ kiểm tra xác minh sinh trắc học của người đại diện pháp luật với cơ sở quốc gia dân cư. Nếu khớp sẽ được chấp nhận đăng ký hóa đơn điện tử, nếu chưa khớp sẽ bị từ chối và người nộp thuế phải đi kiểm tra lại. Cái này cũng rất tốt, tránh trường hợp một số người bị giả mạo giấy tờ để thành lập công ty", ông Phạm Quang Toàn, Trưởng Ban Công nghệ, Chuyển đổi số và Tự động hóa, Cục Thuế thông tin.
Theo thống kê, tổng số người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có nợ thuế khoảng 963.500 trường hợp, gồm 325.500 doanh nghiệp và 638.000 hộ kinh doanh. Đây là con số rất lớn vì số doanh nghiệp đang hoạt động trên cả nước chỉ có 1,1 triệu. Ông Vũ Hồng Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế TP Hà Nội cho hay, việc sinh trắc học sẽ được dùng 1 lần duy nhất khi hộ kinh doanh, doanh nghiệp đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử lần đầu tiên, hoặc thay đổi người đại diện theo pháp luật. Mặc dù là một thao tác nhỏ nhưng theo cơ quan thuế sẽ giúp xác minh được chính xác người giao dịch hóa đơn điện tử, phòng tránh giả mạo danh tính.
Anh Nguyễn Văn Ngọc, Giám đốc Công ty Sanmaru vừa hoàn tất xác thực sinh trắc học để đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử. Theo anh, không chỉ ngành thuế mà nhiều lĩnh vực khác như ngân hàng hay dịch vụ công cũng đang áp dụng xác thực sinh trắc học nhằm bảo đảm mọi giao dịch điện tử đều gắn với danh tính thật. Điều này không chỉ giúp minh bạch thị trường mà còn tạo thêm sự yên tâm cho doanh nghiệp làm ăn chân chính trong quá trình giao dịch, hợp tác. Anh Ngọc cho biết: "Từ khi có sinh trắc học các đối tác làm ăn cùng tôi rất yên tâm, hóa đơn chứng từ sẽ minh bạch, tránh được nhiều rủi ro về thuế, hóa đơn của các "công ty ma". Tôi thấy điều này rất tốt cho doanh nghiệp hiện nay".
Theo Cục Thuế, giải pháp này không chỉ tăng trách nhiệm pháp lý của người đại diện doanh nghiệp, nâng cao tính tuân thủ trong sử dụng hóa đơn điện tử mà còn góp phần ngăn chặn tình trạng thành lập “doanh nghiệp ma", mua bán hóa đơn trái phép và giả mạo danh tính công dân, làm méo mó môi trường kinh doanh, tạo ra sự cạnh tranh thiếu công bằng đối với những hộ kinh doanh, doanh nghiệp chấp hành nghiêm quy định pháp luật. Khi dữ liệu cá nhân ngày càng trở thành tài sản dễ bị đánh cắp, việc bổ sung "lá chắn" sinh trắc học được kỳ vọng sẽ không chỉ giúp minh bạch trong quản lý thuế mà còn bảo vệ tốt hơn quyền lợi chính đáng của người dân trên môi trường số.
Thành Công
