Gần 97.000 tỷ đồng “bơm” vào nền kinh tế
Theo thống kê từ ngành thuế, trong 6 tháng đầu năm, tổng số tiền thuế được gia hạn, miễn, giảm đạt gần 97.000 tỷ đồng. Cụ thể, số tiền thuế thuộc diện được gia hạn theo Nghị định số 81 và 82/2025/NĐ-CP ước tính 57.845 tỷ đồng. Đây là hai chính sách trọng tâm gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) với ô tô sản xuất trong nước, cùng các loại thuế giá trị gia tăng (VAT), thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2025.
Ngoài ra, do độ trễ từ các chính sách triển khai trong năm 2024, số thu ngân sách nhà nước (NSNN) giảm thêm khoảng 6.161 tỷ đồng trong tháng 1/2025. Đáng chú ý, một loạt chính sách mới được ban hành trong năm 2025 đã tác động làm giảm thu ngân sách thêm khoảng 32.744 tỷ đồng. Trong đó, riêng việc giảm thuế VAT từ 10% xuống 8% theo Nghị định 180/2024/NĐ-CP đã làm giảm khoảng 14.250 tỷ đồng; chính sách giảm thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay, xăng dầu theo Nghị quyết 60/2024/UBTVQH15 giúp tiết giảm thêm gần 18.000 tỷ đồng. Việc giảm tiền thuê đất năm 2024 cũng làm giảm thu NSNN khoảng 500 tỷ đồng.
Chính sách giảm thuế đã tác động đến từng hóa đơn, giỏ hàng của người tiêu dùng, tạo đòn bẩy kích cầu mua sắm. Tại Trung tâm Thời trang của Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) ở phố Bà Triệu (Hà Nội), chị Thúy Anh cho biết: “Tôi vừa mua bộ đồ công sở giảm 40%, lại còn được giảm thêm 2% của thuế VAT. Như vậy, mỗi sản phẩm giảm tới 42%. Mỗi thứ chỉ giảm một ít nhưng tổng cộng cả hóa đơn tôi tiết kiệm được cả triệu đồng”. Anh Lê Văn Hà (Hà Đông, Hà Nội) khi mua laptop cho con cũng bất ngờ khi giá sản phẩm giảm vài trăm nghìn đồng nhờ chính sách giảm thuế VAT: “Chính sách giảm VAT đã chạm đến từng hóa đơn, giúp người dân giảm áp lực chi tiêu”.
TS Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế, tài chính (Bộ Tài chính) đánh giá, trong bối cảnh nền kinh tế đang từng bước phục hồi, loạt chính sách tài khóa linh hoạt, đặc biệt là các chính sách hỗ trợ thuế đã phát huy vai trò “trụ cột” trong điều tiết và kích cầu nền kinh tế.
“Chính sách giảm thuế VAT, miễn thuế nhập khẩu đầu vào đang giúp giảm giá thành hàng hóa và dịch vụ, hạn chế lạm phát chi phí đẩy trong bối cảnh giá nguyên vật liệu thế giới còn bất ổn”, TS Quỳnh nhận định. Đặc biệt, chính sách giãn, hoãn, miễn thuế, phí và tiền thuê đất được ví như “tín dụng tài khóa 0%”, giúp doanh nghiệp có thêm thanh khoản mà không cần nới cung tiền, qua đó tránh gây áp lực lạm phát.
Đáng chú ý, việc Chính phủ quyết định tiếp tục giảm 2% thuế VAT từ ngày 1/7/2025 đến hết năm 2026 được đánh giá là biện pháp mạnh mẽ, thể hiện định hướng dài hơi, tạo sự ổn định và niềm tin cho doanh nghiệp. “Ước tính chính sách này có thể làm giảm thu ngân sách hơn 120.000 tỷ đồng trong 2 năm, nhưng là khoản “chi hợp lý” để kích thích tiêu dùng, sản xuất và đầu tư”, TS Nguyễn Như Quỳnh nhấn mạnh.
“Liều doping” cho sản xuất, xuất khẩu
Chính sách thuế không chỉ hỗ trợ người tiêu dùng mà còn “tiếp oxy” cho khu vực sản xuất và xuất khẩu. Bà Nguyễn Thị Châu, Giám đốc Công ty may mặc V.N.F nhận định, nhờ giảm thuế VAT 2%, doanh nghiệp có điều kiện cơ cấu lại sản xuất, giảm chi phí nguyên liệu đầu vào, tăng năng suất. “Giảm VAT giúp chúng tôi có cơ hội cải thiện biên lợi nhuận”, bà nói. Riêng với ngành logistics - trụ cột của chuỗi cung ứng, việc giảm thuế VAT cũng tạo hiệu ứng tích cực. Ông Võ Đức Hậu, chủ doanh nghiệp xuất khẩu cà phê chia sẻ: “Chi phí vận chuyển biển sang Mỹ tăng vọt, nếu không được giảm thuế, doanh nghiệp xuất khẩu rất dễ lỗ. Việc giảm thuế VAT với dịch vụ logistics là cứu cánh kịp thời”.
Điểm đặc biệt của chính sách thuế năm nay không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở tính ổn định. TS Đỗ Thiên Anh Tuấn (Đại học Fulbright Việt Nam) đánh giá: “Việc công bố chính sách dài hạn giúp doanh nghiệp yên tâm lập kế hoạch đầu tư, tránh trạng thái chờ đợi do thiếu định hướng. Quyết định kéo dài đến năm 2026 là tín hiệu tích cực, tạo môi trường ổn định để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất”. Đồng tình, ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín cho rằng, trong bối cảnh nền kinh tế chưa thực sự phục hồi, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp còn hạn chế và đời sống của người dân còn khó khăn thì việc tiếp tục giảm thuế VAT 2% sẽ hỗ trợ người dân, doanh nghiệp về tài chính, đồng thời thể hiện sự chia sẻ của Nhà nước với doanh nghiệp và người dân.
Các chuyên gia cho rằng, khi thuế VAT giảm 2%, về lý thuyết, giá bán lẻ cũng sẽ giảm tương ứng, giúp người tiêu dùng tiếp cận hàng hóa, dịch vụ với chi phí thấp hơn, từ đó thúc đẩy sức mua. Sức mua tăng kéo theo doanh nghiệp tiêu thụ được nhiều sản phẩm hơn, tăng thanh khoản và mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, để tác động của chính sách này thực sự lan tỏa mạnh mẽ, các doanh nghiệp cũng cần chủ động điều chỉnh chiến lược kinh doanh và nâng cao năng lực sản xuất.
Phương Anh
