Các chuyên gia cho rằng, điểm đầu vào chỉ phản ánh năng lực ban đầu của thí sinh. Điều quan trọng hơn là sự nỗ lực trong quá trình học tập và lựa chọn ngành, trường phù hợp với năng lực.
Điểm chuẩn ngành AI thường rất cao
Trả lời câu hỏi của học sinh tại chương trình Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026, PGS, TS Vũ Duy Hải, Trưởng ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, nhiều trường đại học đang mở thêm các chương trình đào tạo liên quan đến AI nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số. Theo ông Hải, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực AI rất lớn. Không chỉ các cơ quan, tổ chức trong nước cần đội ngũ chuyên gia công nghệ, nhiều doanh nghiệp cũng đang đẩy mạnh ứng dụng AI trong sản xuất, kinh doanh và quản lý dữ liệu. Ngoài ra, sinh viên tốt nghiệp các ngành liên quan đến AI còn có cơ hội làm việc tại những quốc gia đang thiếu hụt nguồn nhân lực công nghệ.
Tuy vậy, ông cũng cho rằng các ngành có hàm lượng khoa học - công nghệ cao thường đòi hỏi sinh viên phải có khả năng tư duy logic, sáng tạo và nền tảng kiến thức tốt ở các môn khoa học tự nhiên. Vì vậy, điểm chuẩn vào các ngành AI tại nhiều trường đại học luôn ở mức cao. Chẳng hạn, để đỗ ngành AI của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội những năm gần đây, thí sinh thường phải đạt khoảng 28/30 điểm. Theo chuyên gia tuyển sinh, mức điểm chuẩn cao phản ánh sự quan tâm lớn của thí sinh đối với các ngành học đang có nhu cầu nhân lực lớn trong thời đại công nghệ.
Điểm đầu vào chỉ là bước khởi đầu
Dù vậy, PGS, TS Vũ Duy Hải cho rằng, điểm chuẩn cao không đồng nghĩa với việc học sinh có học lực trung bình hoàn toàn không thể theo đuổi lĩnh vực AI. Thí sinh vẫn có thể lựa chọn các trường đại học có mức điểm chuẩn phù hợp với năng lực của mình để theo học các ngành liên quan đến công nghệ thông tin, khoa học dữ liệu hoặc AI. “Điểm đầu vào chỉ là bước đánh giá ban đầu về năng lực học tập của thí sinh. Sau khi trúng tuyển, quá trình học tập và sự cố gắng của sinh viên trong môi trường đại học mới là yếu tố quan trọng”, ông Hải nói.
Thực tế, nhiều sinh viên khi bước vào đại học đã thay đổi rất nhiều so với giai đoạn học phổ thông. Nếu có quyết tâm, kỷ luật học tập và biết tận dụng cơ hội từ môi trường đào tạo, sinh viên hoàn toàn có thể phát triển năng lực và theo kịp chương trình học. Sau khi trúng tuyển, sự nỗ lực cá nhân mới là yếu tố quyết định. Nếu quyết tâm và chăm chỉ, các em hoàn toàn có thể hoàn thành chương trình đào tạo và làm việc trong lĩnh vực công nghệ sau khi tốt nghiệp.
Bên cạnh đó, ông Hải cũng lưu ý một số thay đổi trong quy chế tuyển sinh đại học năm 2026. Theo đó, thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển thay vì không giới hạn như trước. Điều này buộc thí sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn khi lựa chọn ngành học và trường đại học. Theo ông Hải, với 15 nguyện vọng, thí sinh nên xây dựng chiến lược đăng ký hợp lý, có thể chia thành 3 nhóm: Nhóm nguyện vọng yêu thích, nhóm phù hợp với năng lực và nhóm an toàn để tăng cơ hội trúng tuyển.
Chọn ngành trước, chọn trường sau
Cũng trao đổi tại chương trình tư vấn tuyển sinh, PGS, TS Nguyễn Trí Khánh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Phenikaa cho rằng, trong quá trình lựa chọn ngành nghề, học sinh nên ưu tiên chọn ngành trước khi chọn trường. Theo ông, ngành học là yếu tố gắn bó lâu dài với mỗi người nên cần dựa trên sở thích, năng lực và định hướng nghề nghiệp cá nhân. “Nếu chỉ chọn trường theo mong muốn nhưng ngành học lại không phù hợp với năng lực hoặc không tạo hứng thú, quá trình học tập sau đó sẽ rất vất vả”, ông Khánh chia sẻ.
Theo chuyên gia này, khi học sinh thực sự yêu thích một lĩnh vực nào đó, các em sẽ có động lực để vượt qua khó khăn trong quá trình học tập. Bên cạnh đó, ông Khánh cũng cho rằng học sinh không nên quá lo lắng trước sự phát triển nhanh chóng của AI. AI không thay thế hoàn toàn tri thức nền tảng mà chủ yếu thay đổi cách con người sử dụng kiến thức. Do đó, những học sinh có năng lực và đam mê với các môn khoa học cơ bản như toán, vật lý, hóa học nên mạnh dạn theo đuổi các lĩnh vực công nghệ. “AI vẫn phải dựa trên nền tảng khoa học cơ bản. Nếu có nền tảng tốt về toán, lý, hóa, các em sẽ có lợi thế lớn khi học tập và phát triển trong lĩnh vực công nghệ”, ông Khánh nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia tuyển sinh, điều quan trọng nhất khi lựa chọn ngành nghề không phải là điểm đầu vào cao hay thấp mà là sự phù hợp với năng lực, sở thích và sự nỗ lực trong quá trình học tập. Nếu có quyết tâm và lựa chọn con đường phù hợp, ngay cả những học sinh có học lực trung bình vẫn có thể theo đuổi và thành công trong lĩnh vực AI.
HỒNG THÚY
