Với Việt Nam, lợi thế này đang được phát huy rõ nét khi món ăn không chỉ là trải nghiệm bổ trợ, mà dần trở thành yếu tố trực tiếp định hình quyết định du lịch của khách quốc tế.
Khi bữa ăn trở thành một phần của hành trình
Theo Hiệp hội Du lịch Ẩm thực Thế giới (WFTA), có tới 81% du khách quốc tế coi việc thưởng thức ẩm thực bản địa là phần không thể thiếu trong mỗi chuyến đi và sẵn sàng chi từ 25 - 35% ngân sách du lịch cho trải nghiệm này.
Xu hướng “ẩm thực gắn với điểm đến” (destination dining) đang ngày càng phổ biến. Bữa ăn không còn tách rời chuyến đi, mà trở thành một phần của trải nghiệm tổng thể: dùng bữa trên du thuyền, thưởng thức ẩm thực tại rooftop bar (quán bar trên sân thượng) hay trong những không gian mang giá trị di sản như biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội, nhà cổ Hội An… Sự kết hợp hài hòa giữa món ăn và không gian đã giúp trải nghiệm ẩm thực Việt Nam trở nên khác biệt trong mắt du khách quốc tế.
Không chỉ thu hút dòng khách, sức hấp dẫn của ẩm thực Việt còn được khẳng định rõ nét qua các bảng xếp hạng uy tín toàn cầu. Trong danh sách “Những món sợi ngon nhất thế giới” mới nhất của hương vị Atlas, Việt Nam đứng thứ hai toàn cầu với 18/100 món được vinh danh, chỉ sau Nhật Bản. Các món ăn như phở, bún, mì Quảng, bánh canh… ngày càng chinh phục thực khách quốc tế. Riêng phở xuất hiện với nhiều biến thể: phở bò, phở gà, phở chay, phở xào, phở trộn. Bên cạnh đó là các món bún truyền thống như bún bò, bún chả, bún riêu, bún thịt nướng, bún măng vịt; cùng những đặc sản vùng miền… cho thấy sự đa dạng trong cách chế biến và dấu ấn bản địa rõ nét.
Ẩm thực - chìa khóa cho du lịch trải nghiệm sâu
Tiếp nối chuỗi Giải thưởng do độc giả bình chọn của tạp chí du lịch danh tiếng Condé Nast Traveller, Việt Nam xếp ở vị trí thứ 4 trong danh sách 15 quốc gia có nền ẩm thực hấp dẫn nhất thế giới.
Ông Bùi Thanh Tú, Giám đốc Marketing Công ty du lịch BestPrice nhận định xu hướng “trải nghiệm bản địa sâu” đang phát triển mạnh trong những năm gần đây. “Nhiều du khách nước ngoài đến Việt Nam chính vì đồ ăn. Những trải nghiệm này giúp họ chạm vào bản sắc Việt một cách tự nhiên và sống động”, ông Tú chia sẻ.
Tại làng gốm Bát Tràng (TP Hà Nội), nghệ nhân ẩm thực Phạm Thị Hòa cho biết, mỗi tuần bà đón hàng chục đoàn khách quốc tế đến thưởng thức mâm cỗ truyền thống. Điều khiến du khách thích thú không chỉ là hương vị, mà còn là việc được chứng kiến quá trình chế biến, lắng nghe câu chuyện về nguồn gốc và ý nghĩa văn hóa của từng món ăn. “Với nhiều người, ẩm thực không còn là bữa ăn trên đường đi, mà là lý do để họ ghé thăm điểm đến”, bà Hòa nói.
Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Xuân Quỳnh, Tổng Thư ký Liên chi Hội Đầu bếp Việt Nam cho rằng, ẩm thực là một dạng văn hóa sống và là thế mạnh lớn của du lịch Việt Nam. Nếu chưa chú trọng đúng mức tới ẩm thực, đó sẽ là một thiếu sót trong chiến lược phát triển du lịch. Khi biết kết hợp ẩm thực với văn hóa, sản phẩm du lịch sẽ có giá trị và tạo được điểm nhấn, nhất là khi du khách sẵn sàng chi thêm 25 - 30% cho các dịch vụ ăn uống.
Thực tế cho thấy, dù liên tục được truyền thông quốc tế đánh giá cao và vinh danh là điểm đến “Best for food”, du lịch ẩm thực Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa phát triển. Các sản phẩm hiện nay chủ yếu tập trung ở đô thị lớn, trong khi nhiều địa phương vẫn khai thác ẩm thực theo cách nhỏ lẻ, thiếu hệ thống, khiến du khách khó tiếp cận. Tuy vậy, với việc ngày càng nhiều món ăn Việt được “chấm điểm” và gọi tên trên bản đồ ẩm thực thế giới, ẩm thực đang dần trở thành “điểm chạm” quan trọng trong chiến lược hút khách quốc tế.
Châu Anh
