Con số trên cho thấy dệt may tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định bất chấp những biến động từ thị trường thế giới và XK phủ sóng tại 135 thị trường; trong đó, Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất khi chiếm xấp xỉ 40% tổng kim ngạch, theo sau là các đối tác lớn EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.
Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) khẳng định, các DN vẫn nỗ lực duy trì đơn hàng XK, nhất là tại các thị trường trọng điểm như Mỹ và châu Âu. Theo ông Giang, dù chi phí nguyên liệu và logistics tăng, doanh nghiệp vẫn cố gắng giữ đơn hàng và mở rộng thêm các thị trường mới có tiềm năng, theo đó đơn hàng không ngừng gia tăng. Trong đó, ASEAN được đánh giá là thị trường rất quan trọng của các doanh nghiệp ngành dệt may. Số liệu từ VITAS cho thấy, 5 năm vừa qua XK hàng dệt may của Việt Nam sang các nước ASEAN luôn trong xu hướng tăng, từ 2,033 tỷ USD năm 2020 lên 3,1 tỷ USD năm 2025, tốc độ tăng trưởng XK bình quân của cả giai đoạn là 8,8%. Các thị trường nhập khẩu chính hàng dệt may của Việt Nam sang khối gồm Singapore, Thái Lan. Thị trường ASEAN hiện chiếm 6,74% tỷ trọng XK của ngành.
Số liệu thống kê từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cũng cho thấy, 4 tháng đầu năm, XK dệt may của Việt Nam sang một số nước ASEAN vẫn duy trì ổn định; trong đó Philippines trên 30 triệu USD, Singapore trên 26 triệu USD, Thái Lan trên 96 triệu USD… Bản thân DN dệt may trong nước cũng đang tích cực khai thác thị trường khu vực như một điểm “trú chân” an toàn khi các quốc gia nhập khẩu lớn đang chịu tác động mạnh bởi xung đột địa chính trị, lạm phát tăng và nhu cầu tiêu dùng sụt giảm.
Đánh giá về tầm quan trọng của thị trường ASEAN, ông Vũ Đức Giang cho rằng, ASEAN vừa là thị trường tiềm năng, vừa là khu vực có nhiều đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Việt Nam. Khu vực ASEAN đang đóng vai trò ngày một quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo phân tích của các chuyên gia, thị trường ASEAN mang lại lợi thế lớn về mặt địa lý cho DN dệt may Việt Nam, khi chi phí logistics thấp giúp tăng sức cạnh tranh cho các đơn hàng FOB (người bán được miễn trách nhiệm khi hàng hóa đã được xếp lên boong tàu) hoặc EXW (giao hàng tại xưởng). Việc vận chuyển nhanh chóng và tiết kiệm chi phí cho phép các nhà XK linh hoạt trong việc xử lý đơn hàng vừa và nhỏ, đặc biệt phù hợp với các dòng sản phẩm cơ bản như đồng phục, trang phục thường ngày, hay hàng thời vụ. Ngoài ra, xu hướng phát triển mạnh của thương mại điện tử tại các nước như Thái Lan, Singapore cũng tạo ra cơ hội tiếp cận thị trường tiêu dùng nhanh và rộng cho các doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, việc XK hàng dệt may sang ASEAN nói chung, sang Thái Lan, Singapore nói riêng tồn tại những rủi ro đáng kể. Đầu tiên là về thanh toán và thu hồi công nợ. Một thách thức nữa là một số nước ASEAN cũng là quốc gia sản xuất và XK hàng may mặc, tuy nhiên mỗi nước có một thế mạnh khác nhau. Trong đó, Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh để chiếm lĩnh thêm thị phần, đặc biệt với nhóm các mặt hàng: Đồ thể thao, đồ ngủ, quần áo đồng phục học sinh, quần áo trẻ em, đồ lót dệt kim và sơ mi công sở…
Nói về những tháng còn lại của năm, Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) Cao Hữu Hiếu cho biết, thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều biến động khó lường, ảnh hưởng trọng yếu đến kết quả sản xuất, kinh doanh. Do vậy, DN cần xây dựng kế hoạch sản xuất theo tinh thần tăng tối đa năng suất, hiệu quả trong quý II, tạo đà tăng trưởng cho những tháng cuối năm, đồng thời theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường để kịp thời triển khai các giải pháp ứng phó. Các đơn vị cần tiếp tục tối đa hóa lợi nhuận thời gian tới, khi vẫn còn lợi thế về nguồn nguyên liệu giá thấp và theo dõi sát thị trường để có kết quả tốt hơn.
Trong khi đó, theo ông Vũ Đức Giang, để hướng tới mục tiêu kim ngạch XK đạt khoảng 50 tỷ USD, những tháng cuối năm không thể chỉ được nhìn nhận như giai đoạn “giữ đơn hàng” mà phải là thời điểm bản lề để ngành tái cơ cấu sâu hơn về thị trường, sản phẩm, công nghệ... Cùng với đó, đa dạng hóa thị trường XK và khách hàng cần được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển của toàn ngành dệt may.
Hoàng Long
