Dừa Việt Nam đang tăng nhanh thị phần
Theo số liệu từ Cục Hải quan, năm 2025 kim ngạch XK dừa và các sản phẩm từ dừa đạt khoảng 1,15 tỷ USD, trong đó dừa tươi đạt hơn 533 triệu USD, tăng hơn 36% so với cùng kỳ năm trước. Bước sang quý I/2026, đà tăng trưởng của ngành dừa tiếp tục duy trì tích cực trong bối cảnh XK rau quả Việt Nam tăng hơn 31%. Riêng dừa tươi đạt kim ngạch khoảng 65 triệu USD, tăng 26% so với cùng kỳ, cho thấy nhu cầu thị trường quốc tế vẫn ở mức cao.
Ông Cao Bá Đăng Khoa, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dừa Việt Nam cho biết, cần phân định rõ hai phân khúc là dừa nguyên liệu phục vụ chế biến sâu và dừa tươi tiêu dùng trực tiếp. Theo đó, dừa nguyên liệu hiện chiếm khoảng 80% tổng kim ngạch XK và có mức giá tương đối ổn định, trong khi dừa tươi chỉ chiếm khoảng 20% nhưng đang tăng nóng do nhu cầu lớn từ các thị trường như Mỹ và Trung Quốc. Cụ thể, tại Mỹ, nhu cầu với nước dừa và các sản phẩm có nguồn gốc thực vật tiếp tục tăng mạnh nhờ xu hướng tiêu dùng "healthy" (sản phẩm, đồ uống ít qua chế biến, có lợi cho sức khoẻ) và ít đường. Trong cơ cấu XK rau quả sang Mỹ, nhóm trái cây đặc sản và sản phẩm chế biến sâu như dừa đang ghi nhận mức tăng trưởng cao. Hiện Mỹ chiếm gần 26% tổng kim ngạch XK dừa của Việt Nam. Nhiều DN trong ngành cho biết đơn hàng từ các chuỗi bán lẻ và ngành đồ uống tại thị trường này tiếp tục tăng, đặc biệt ở nhóm nước dừa đóng hộp và sản phẩm hữu cơ.
Trong khi đó, Trung Quốc đang nổi lên là động lực tăng trưởng lớn nhất sau khi mở cửa nhập khẩu chính ngạch dừa tươi Việt Nam từ tháng 8/2024. Đây là thị trường tiêu thụ khoảng 4 tỷ quả dừa mỗi năm, trong đó có khoảng 2,6 tỷ quả dừa tươi.
Hiện diện ngày càng nhiều trong hệ thống bán lẻ toàn cầu
Song song với sản xuất, các sản phẩm chế biến từ dừa đang hiện diện ngày càng nhiều trong hệ thống bán lẻ toàn cầu. Đầu tháng 5, sản phẩm bánh dừa nướng chính thức lên kệ toàn bộ hệ thống Costco Australia sau gần một năm hoàn thiện các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội. Ông Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Nông sản Kim Long cho biết, xu hướng tiêu dùng toàn cầu ngày càng ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc thực vật, tự nhiên và bền vững đang mở ra cơ hội lớn cho ngành dừa Việt Nam. Tuy nhiên, điểm yếu lớn nhất vẫn là sản xuất nhỏ lẻ, thiếu đầu tư dài hạn về giống cây, kỹ thuật canh tác và công nghệ chế biến sâu. “Nếu muốn ngành dừa phát triển bền vững và trở thành ngành hàng tỷ đô, cần có chương trình phát triển vùng nguyên liệu bài bản giống như từng làm với cây lúa”, ông Tuấn đề xuất.
Mặc dù XK tăng mạnh, bà Nguyễn Thị Kim Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Dừa Việt Nam nhận định, ngành dừa đang đứng trước cơ hội lớn nhưng đồng thời cũng đối mặt nhiều thách thức về vùng nguyên liệu, công nghệ và biến đổi khí hậu. Ngành dừa không thể chỉ dựa vào sự năng động của từng doanh nghiệp hay từng địa phương mà cần chiến lược dài hạn hơn cho vùng nguyên liệu, mã vùng trồng, tiêu chuẩn chất lượng và chuỗi liên kết giữa nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp - thị trường.
Trong dài hạn, để duy trì vị thế cạnh tranh, ngành dừa cần tiếp tục đẩy mạnh xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, phát triển sản xuất hữu cơ và đầu tư vào chế biến sâu. Hiện hơn 60% sản lượng dừa khô đã được đưa vào chế biến, tạo ra các sản phẩm giá trị gia tăng như nước cốt dừa, dầu dừa, bột sữa dừa hay than hoạt tính. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp ngành dừa nâng cao giá trị, giảm phụ thuộc vào XK thô và phát triển bền vững trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động.
Thành Công
